790 dolayı – 1066
Silahlar ve kalkan duvarı
Özgür erkekler silah sahibidir ve gelenek gereği silahlarını her zaman yanlarında taşır. Bir çiftçi mızrakla, 75–90 cm çapında yuvarlak tahta bir kalkanla ve bir balta ya da seax denen uzun bir bıçakla savaşır, varlıklı bir adam bunlara bir kılıç, bir miğfer ve bir zincir zırh ekler. Miğfer ve zırh ender bulunur. Ringerike’deki Gjermundbu’da 10. yüzyıldan kalma bir mezar, İskandinavya’da yeniden kurulabilen tek miğferi ve zincir zırhı verir, aynı yüzyıldan bir miğfer de Yorkshire’daki Yarm’dan çıkar.
Gjermundbu’daki mezardan 10. yüzyıl miğferi, Kültür Tarihi Müzesi, OsloWikimedia Commons, NTNU Vitenskapsmuseet, CC BY 2.0 (Gjermundbu helmet - cropped.jpg)
Kılıçlar pahalıdır ve kuşaktan kuşağa geçer. 9. ile 11. yüzyıllar arasından 170 kadar kılıç ağzında kakma işlenmiş +VLFBERHT+ adı bulunur. Bu Frank adını taşıyan kılıçlar büyük olasılıkla Ren bölgesinde yapılır. Karolenj yasaları yabancılara silah satmayı yasaklar, bu yüzden bu kılıçların çoğu kuzeye ganimet, fidye ya da kaçak mal olarak gider, üçü Volga Bulgaristanı’na kadar ulaşır. En yaygın silah baltadır, Jutland’daki Mammen’de 970–971 kışında kesilmiş kerestelerle yapılan bir mezarda gümüş kakmalı bir balta yatar.
Volga Bulgaristanı’nda bulunan üç Ulfberht kılıcından birinin, 10. yüzyıldan kabzası ve yazıtı, Kazan’daki tarih müzesiWikimedia Commons, Dbachmann, CC BY-SA 4.0 (Ulfberht sword Kazan.jpg)
Savaşta adamlar en iyi silahlanmış savaşçıların ön saflarda durduğu bir kalkan duvarında, skjaldborg ya da kalkan kalesinde dizilir, çarpışmalar oklar ve atılan mızraklarla başlar. Leiðangr denen asker yükümlülüğü kıyıyı gemi bölgelerine ayırır, her bölge bir savaş gemisi yapar, mürettebatını sağlar ve gemiyi iki ya da üç yaz ayı için donatır. Eski Gulating Yasası her adamın bir balta ya da kılıç, bir mızrak ve bir kalkan, her kürek sırasının da bir yay ve 24 ok getirmesini ister. Krallar ve jarllar hird denen yeminli bir maiyet tutar, Knut’un İngiltere’deki huskarlları da kendilerine özgü bir yasaya tabidir. Sjælland’daki Trelleborg halka kalesi 980’de kesilmiş kerestelerle yapılır ve belki kraliyet huskarllarından bir garnizon barındırır.
Skald şiirleri ve 13. yüzyılda yazıya geçirilen sagalar, kendinden geçmiş bir öfkeyle savaşan berserkerlerden söz eder. Bunlardan ilk kez Thorbjörn Hornklofi’nin 9. yüzyıl sonunda Güzel Saçlı Harald için yazdığı şiirde söz edilir, şiir berserkerleri ve kurt postlu úlfheðnar’ı Harald’ın Hafrsfjord’daki filosuna yerleştirir. Jarl Eiríkr Hákonarson 1015’te Norveç’te berserkerleri kanun dışı ilan eder, İzlanda yasası Grágás da onları sürgünle cezalandırır.
Lewis satranç taşlarından, çoğu kez berserker diye anılan bir savaşçı taşı, büyük olasılıkla Norveç’te 1150–1200 dolaylarında mors dişinden oyulmuş, British Museum, LondraWikimedia Commons, Rob Roy, CC BY 2.0 (Beserker, Lewis Chessmen, British Museum.jpg)
Kaynaklar
- Anne Stalsberg, “Herstellung und Verbreitung der Vlfberht-Schwertklingen. Eine Neubewertung”, Zeitschrift für Archäologie des Mittelalters 36 (2008), pp. 89–118.
- Sverre Bagge, From Viking Stronghold to Christian Kingdom: State Formation in Norway, c. 900–1350 (2010), pp. 72–74.
- R. Ewart Oakeshott, The Archaeology of Weapons: Arms and Armour from Prehistory to the Age of Chivalry (1996).
Önceki: Runlar ve run taşlarıSonraki: Harald Fairhair ve Hafrsfjord