790 dolayı
790 dolaylarında İskandinavya
790 dolaylarında İskandinavya birçok halkın ve küçük krallığın ülkesidir. Danlar Jutland’ı, Danimarka adalarını ve Skåne’yi elinde tutar. Svear halkı merkezi Uppsala olmak üzere Mälaren Gölü çevresinde, Götar halkı ise onların güneyinde ve batısında yaşar. Norveçliler uzun Atlantik kıyısında oturur, Samiler uzak kuzeyde avcılık, balıkçılık ve ren geyiğiyle geçinir, Finler de Botni Körfezi’nin doğusunda yaşar.
Uppland’da Vendel’deki I numaralı tekne mezarından demir ve tunç miğfer, 7. yüzyıl, İsveç Tarih Müzesi, StockholmWikimedia Commons, Ola Myrin/Statens historiska museum, CC BY 2.5 (Vendel I helmet 456059.jpg)
Güç reislerin ve küçük kralların elindedir. Bu hükümdarların adlarını veren kral sagaları 12. ve 13. yüzyıllarda yazılmıştır. Arkeologlar yalnızca batı Norveç’te dokuz kadar, ülkenin tamamında en az 20 küçük krallık olduğunu tahmin eder. Danimarka’da 726 dolaylarında kazılan Samsø’daki Kanhave kanalı ile 737 dolaylarında yapılan Danevirke’nin ilk suru, böyle işleri yaptırabilecek bir krallık gücüne işaret eder.
Mälaren Gölü’ndeki Björkö’de Birka’nın kasaba alanı Kara Toprak’ta 1991’de yapılan kazıWikimedia Commons, Holger.Ellgaard, CC BY-SA 3.0 (Birka Svarta jorden 1991.jpg)
Ticaret birkaç pazar kasabasında toplanır. Jutland’ın batı kıyısındaki Ribe 8. yüzyılın başından beri pazar yeridir, daha çok Frizya ve İngiltere ile ticaret yapar ve burada 720 dolaylarında sikke basılmış olabilir. Mälaren Gölü’ndeki Björkö adasında bulunan Birka 750 dolaylarında kurulur, 500 ile 1.000 arasındaki sakini Samilerden ve Finlerden aldıkları kürklerin ticaretini yapar. Vestfold’daki Kaupang 780’lerde kurulur ve yaklaşık 1.000 sakini demir ve sabuntaşı ticareti yapar. Schlei’nin ucundaki Hedeby ilk kez 804’te anılır ve 15 km’den kısa bir kara geçidiyle Baltık’ı Kuzey Denizi’ne bağlar.
Haddebyer Noor kıyısında Hedeby’nin yerinde yeniden yapılmış evler, 2020Wikimedia Commons, Matthias Süßen, CC BY-SA 4.0 (Haithabu-msu-2020-9-8561.jpg)
Kuzeyin bu çağına dair en ayrıntılı erken anlatı, 890 dolaylarında Wessex Kralı Alfred’i ziyaret eden Hålogalandlı Ohthere’e aittir. Ohthere bütün Norveçlilerin en kuzeyinde yaşar. Norveçlilerin doğusundaki dağlarda Finnas adını verdiği Samileri, onların ötesinde de İsveçlilerin ülkesini anlatır. Her gece karada konaklayan bir geminin evinden Kaupang olduğu düşünülen Sciringes heal pazarına bir ayda varamayacağını söyler, oradan da Hedeby’ye geçer.
Kaynaklar
- Janet Bately and Anton Englert (eds.), Ohthere’s Voyages: a Late 9th-Century Account of Voyages along the Coasts of Norway and Denmark and its Cultural Context (2007).
- Dagfinn Skre, Kaupang in Skiringssal (2007).
- Knut Helle (ed.), The Cambridge History of Scandinavia, vol. 1 (2003).
Sonraki: Gemiler ve yelkenler