8. – 11. yüzyıllar
Gemiler ve yelkenler
İskandinav gemileri yaklaşık MS 300’den itibaren üst üste bindirilmiş kaplamalarla, klinker usulüyle yapılır ve yüzyıllar boyunca kürekle yürütülür. Danimarka’da 400 dolaylarında yapılan Nydam gemisinin yelkeni yoktur. Yelkenli gemiler 8. yüzyılda Gotland’ın resimli taşlarında görülmeye başlar, bu tarihten sonra Kuzey’in gemilerini açık denizde yelken taşır.
834’te gömülen Oseberg gemisi, Bygdøy’deki Viking Gemileri Müzesi, OsloWikimedia Commons, Petter Ulleland, CC BY-SA 4.0 (Osebergskipet 2016.jpg)
Tønsberg yakınında bir höyüğe 834 sonbaharında iki kadınla birlikte gömülen Oseberg gemisi 21,58 m uzunluğunda ve 5,10 m genişliğindedir. 30 kürekçi için 15 çift kürek deliği ve yaklaşık 90 m²’lik bir yelkeni vardır, modern bir kopyası 10 knot hıza ulaşır. 890 dolaylarında kesilmiş kerestelerle yapılan, 900 dolaylarında Sandefjord’da bir höyüğe gömülen ve 1880’de çıkarılan Gokstad gemisi 23,80 m uzunluğundadır, 32 küreği ve onu 12 knotun üzerinde bir hıza çıkarabilen yaklaşık 110 m²’lik bir yelkeni vardır.
23,80 m uzunluğundaki Gokstad gemisi, Bygdøy’deki Viking Gemileri Müzesi, OsloWikimedia Commons, Bjørn Christian Tørrissen, CC BY-SA 3.0 (Gokstad Ship Side View.JPG)
Roskilde Fjordu’nda bir geçidi kapatmak için 11. yüzyılda batırılan beş gemi, 1957–1962 yıllarında Skuldelev yakınında sudan çıkarılır. Skuldelev 2, 1042 dolaylarında Dublin yakınında 70–80 kişi için yapılmış, yaklaşık 30 m uzunluğunda bir savaş gemisidir ve yelkenle 15 knot kadar hız yapabilir. Skuldelev 1, 1030 dolaylarında batı Norveç’te yapılmış 16 m uzunluğunda bir açık deniz yük gemisidir, altı ila sekiz kişilik bir tayfa onu 13 knota kadar sürebilir. 14 metrelik Skuldelev 3 ise Danimarka sularında 4–5 ton yük taşır.
1040 dolaylarından küçük bir yük gemisi olan Skuldelev 3, Roskilde’deki Viking Gemileri MüzesiWikimedia Commons, Bradley Rentz, CC BY-SA 4.0 (Skuldelev Viking ship at Vikingeskibsmuseet Roskilde, Denmark.jpg)
Uzun gemi dar ve uzundur, hız için ve onu hem kürekle hem yelkenle yürüten kalabalık bir savaşçı tayfası için yapılır. Yaklaşık 1 metrelik su çekimi sayesinde kumsallara yanaşır ve ırmaklarda çok içerilere girer, kara geçitlerinde sürüklenebilecek kadar da hafiftir. Knarr daha kısa, daha geniş ve daha derindir, birkaç küreğin yanında asıl olarak yelkenine dayanır ve Kuzey Atlantik’i aşarak İzlanda’ya ve Grönland’a yük, koyun ve at taşır.
Kaynaklar
- A. W. Brøgger and Haakon Shetelig, The Viking Ships: Their Ancestry and Evolution (1951).
- Niels Bonde and Arne Emil Christensen, "Dendrochronological dating of the Viking Age ship burials at Oseberg, Gokstad and Tune, Norway", Antiquity (1993).
- Olaf Olsen and Ole Crumlin-Pedersen, Five Viking Ships from Roskilde Fjord (1978).
Önceki: 790 dolaylarında İskandinavyaSonraki: Lindisfarne, 793