1098–1266
Yalınayak Magnus, Largs ve Perth, 1098–1266
1098’de Norveç Kralı Magnus Olafsson, Man Yıllıkları’na göre 160, Orderic Vitalis’e göre 60 gemilik büyük bir filoyla batıya açılır. Orkney’de iki jarlı tutsak olarak Norveç’e gönderir ve küçük oğlu Sigurd’u jarl yapar. Lewis, Uist, Skye, Mull, Islay ve Kintyre’ye akın eder, Man’i alır ve Anglesey Boğazı’nda Normanları yenerek Kont Hugh of Montgomery’yi bir okla öldürür. İskoç Kralı Edgar batıdaki adaları ona bırakır, sagalara göre de Magnus Kintyre’yi de almak için gemisini Tarbert’teki kıstaktan karadan sürükletir.
Yalınayak Magnus’un 1093–1103 dolayında basılmış gümüş bir penisi, Kültür Tarihi Müzesi, OsloWikimedia Commons, Museum of Cultural History, University of Oslo, CC BY-SA 4.0 (Magnus Barefoot silver penning; struck c.1093-1103 AD.jpg)
1102’de Magnus, Man’e ve İrlanda’ya döner. Sigurd’u, Dublin üzerindeki egemenliğini tanıyan yüksek kral Muirchertach Ua Briain’in kızıyla evlendirir. 24 Ağustos 1103’te Magnus, Downpatrick yakınlarında Ulaidlerin kurduğu bir pusuda öldürülür ve yurt dışında savaşta ölen son Norveç kralı olur. Snorri Sturluson’a göre “Yalınayak” lakabını giydiği kısa Gal tuniğinden almıştır.
14. yüzyıl başına ait İzlanda elyazması Eirspennill’de Hákonar saga Hákonarsonar’ın başlangıcı, AM 47 fol.Wikimedia Commons, unknown scribe, Public domain (AM 47 fol (E) - Eirspennill, 139v cropped.jpg)
1263’te IV. Haakon, İskoçların Skye’a saldırısına karşılık, İzlanda yıllıklarına göre Norveç’ten o güne dek açılmış en büyük filoyu Hebrid Adaları’na götürür. 30 Eylül gecesi bir fırtına gemilerinden bazılarını Clyde Körfezi’ndeki Largs kıyısına sürer. 2 Ekim’de İskoç ordusu, Hákonar saga’ya göre yaklaşık 200’ü bir tepecikte, 700 ila 800’ü kumsalda gemileri koruyan Norveçlilere saldırır ve onları gemilerine geri püskürtür. Haakon Orkney’e çekilir ve aralıkta Kirkwall’da ölür.
Largs’ta İskoç şövalyeleri ve okçuları, William Hole’un 1899 dolayında yaptığı, İskoçya Ulusal Portre Galerisi’ndeki duvar resminden bir ayrıntıWikimedia Commons, William Hole, CC BY-SA 3.0 (Battle of Largs (detail), 1263.JPG)
Oğlu Yasa Koyucu Magnus barış yapar. 2 Temmuz 1266 tarihli Perth Antlaşması ile Hebrid Adaları ve Man, yıllık bir ödeme karşılığında İskoç Kralı III. Alexander’a geçer, İskoçya da Orkney ve Shetland üzerindeki Norveç egemenliğini tanır.
Kaynaklar
- Snorri Sturluson, Heimskringla, the saga of Magnus Barefoot.
- Sturla Þórðarson, Hákonar saga Hákonarsonar.
- Michael Brown, The Wars of Scotland 1214–1371 (2004).
Önceki: Harold’ın ölümüSonraki: Grönland ve sagalar, 1200–1450