795–807
Iona ve İrlanda, 795–807
795’te Ulster Yıllıkları "Rechru’nun putperestlerce yakılışını" kaydeder, bu İrlanda’ya yapılan ilk Viking baskınıdır. Rechru, Antrim kıyısı açığındaki Rathlin ya da Dublin’in kuzeyindeki Lambay adası olarak tanımlanır. Aynı yıl akıncılar, Mull Adası açığında Columba’nın kurduğu Iona manastırına ve Sligo kıyısı açığındaki Inishmurray’e saldırır. Büyük olasılıkla batı Norveç fiyortlarından Shetland ve Orkney üzerinden, İskoçya’nın Atlantik kıyısı boyunca gelirler.
Columba’nın manastırının yerindeki ortaçağ manastırının ve Aziz Oran Şapeli’nin kalıntıları, 1890 dolayıWikimedia Commons, unknown photographer, Public domain (Iona Abbey C19 Ruin.jpg)
Ardından 798’de Brega kıyısına, 807’de de Connacht kıyısına baskınlar yapılır, Inishmurray bu sırada ikinci kez saldırıya uğrar. Baskınlar küçük ve hızlıdır, adalardaki ve burunlardaki manastırları hedef alır. Iona 802’de ve 806’da yeniden yağmalanır, 806’da bugün Şehitler Koyu denen yerde 68 keşiş öldürülür.
807’de Columba topluluğu iç kesimde, Meath’teki Kells’te yeni bir manastır kurmaya başlar. Kilisesi 814’te kutsanır ve Iona Başrahibi Cellach aynı yıl buraya çekilir, ama Iona onlarca yıl daha Columba manastırlarının merkezi olarak kalır. Başrahip Blathmac ve yanındaki keşişler 825’te Iona’da öldürülür, Columba’nın kutsal emanetleri ancak 878’de Kells’e taşınır. 800 dolaylarında yapılan Kells Kitabı Iona’da başlanıp Kells’te bitirilmiş olabilir.
800 dolaylarında yapılan Kells Kitabı’nın Chi Rho sayfası, 34r yaprağı, Trinity College Kütüphanesi, DublinWikimedia Commons, unknown artist, Public domain (KellsFol034rChiRhoMonogram.jpg)
Baskınlar, her yılın olaylarını birkaç sözcükle kaydeden İrlanda yıllıklarından bilinir. Bu yıllıklar, 740 dolaylarına kadar Iona’da tutulan kayıtları da kullanan ve 800 dolaylarından itibaren İrlanda’nın orta kesiminde derlenen İrlanda Vakayinamesi’ne dayanır. Bu kaynağı en eksiksiz biçimde Ulster Yıllıkları korur, yıllıkların adını verdiği ilk akıncı da 837’de anılan Saxolb’dur.
15. yüzyılın sonlarında kopya edilen elyazmasından Ulster Yıllıkları’nın bir sayfası, Trinity College Kütüphanesi, DublinWikimedia Commons, unknown scribe, Public domain (Annals-of-ulster.jpg)
Kaynaklar
- Annals of Ulster, years 795 to 807.
- Thomas Charles-Edwards (trans.), The Chronicle of Ireland (2006).
- Angelo Forte, Richard Oram and Frederik Pedersen, Viking Empires (2005).
Önceki: Lindisfarne, 793Sonraki: Godfred ve Charlemagne, 804–810