837–853
Longphortlar ve Dublin, 837–853
Ulster Yıllıkları, İrlanda’daki ilk büyük Viking filolarını 837’de kaydeder: Boyne’da altmış, Liffey’de altmış gemi. Bu filolar Brega ve Liffey ovalarını, buradaki kiliseleri, yerleşimleri ve sürüleri yağmalar. O tarihten sonra akıncılar aralarında Armagh, Glendalough, Kildare, Slane, Clonard ve Clonmacnoise’un da bulunduğu büyük manastır kentlerini vurur. 840–841’de Vikingler ilk kez kışı İrlanda’da geçirir, yıllıklar da 841’de onların hâlâ Neagh Gölü’nde olduğunu not eder.
Glyde Nehri’nin Dundalk Körfezi’ne döküldüğü Annagassan limanı, Linn Duachaill longphortunun yerinin yanındaWikimedia Commons, Albert Bridge, CC BY-SA 2.0 (Annagassan harbour - geograph.org.uk - 286767.jpg)
841’de bugünkü Annagassan yakınındaki Linn Duachaill’de ve Liffey kıyısındaki Duiblinn’de, İrlandacada longphort denen tahkimli gemi kampları kurarlar. Duiblinn’den Leinster’ı ve Uí Néill topraklarını Slieve Bloom’a kadar yağmalarlar. “Kara havuz” anlamına gelen Duiblinn, Poddle’ın Liffey’e karıştığı havuzdur, kamp da zamanla Dublin kentine dönüşür. 845’te Meath kralı Máel Sechnaill, Connacht’ı, Meath’i ve Clonmacnoise’u yağmalamış olan Viking önderi Turgesius’u yakalar ve Owel Gölü’nde boğdurur.
Dublin’de Donnybrook’taki bir Viking mezarından çıkan bir kılıcın yaldızlı kabza parçaları, İrlanda Ulusal MüzesiWikimedia Commons, Sailko, CC BY 3.0 (Spada di ferro e frammento di pettine e di fusaiola in osso, da una sepoltura vichinga a donnybrook, co. di dublino, 02.jpg)
851’de yıllıkların Dubgaill, yani “kara yabancılar” dediği yeni bir topluluk gelir, İrlanda’da zaten bulunanlara ise Finngaill, “açık renkli yabancılar” denir. Dubgaill, Dublin’de çok sayıda Finngaill’i öldürür, kamplarını yağmalar ve Linn Duachaill’e baskın yapar. Ulster Yıllıkları’na göre 852’de Finngaill bugünkü Carlingford Körfezi olan Snám Aignech’te onlara karşı 160 gemiyle çıkar, üç gün süren çarpışmanın sonunda gemilerini Dubgaill’e bırakır. Tarihçiler bu iki adı uzun süre Norveçliler ve Danlar diye okumuştur, bugün birçoğu bunları İrlanda’ya önceden yerleşmiş olanlar ve yeni gelenler diye okur.
853’te “Lochlann kralının oğlu” Amlaíb İrlanda’ya gelir. Ulster Yıllıkları, İrlanda’daki yabancıların ona boyun eğdiğini ve onun İrlandalılardan haraç aldığını yazar. Tarihçiler onu Dublin’in ilk kralı sayar. Lochlann çoğunlukla Norveç diye okunur, bazı tarihçiler ise bunu İskoç adalarındaki Norse toprakları olarak yorumlar.
Kaynaklar
- Annals of Ulster, entries for 837 to 853.
- Donnchadh Ó Corráin, "The Vikings in Scotland and Ireland in the Ninth Century", Peritia 12 (1998), pp. 296 to 339.
- Clare Downham, Viking Kings of Britain and Ireland: The Dynasty of Ívarr to A.D. 1014 (2007).
Önceki: Normandiya Dükalığı, 911–1066Sonraki: Ímar, Amlaíb ve Dumbarton, 853–902