203–202 TCN
Hannibal trở về châu Phi
Được Viện Nguyên lão Carthage gọi về, Hannibal rời nước Ý sau mười lăm năm. Thiếu thuyền, ông chỉ mang theo ít ngựa và để lại nhiều tân binh. Ông giương buồm từ Croton và đổ bộ tại Leptis Parva, cách Carthage khoảng 140 km về phía nam, với 15.000 đến 20.000 cựu binh, và tập hợp một đạo quân mới tại Hadrumetum. Đạo quân của Mago cũng từ miền bắc nước Ý trở về, dù Mago chết vì vết thương trên đường đi.
Viện Nguyên lão La Mã đã phê chuẩn một bản dự thảo hoà ước, nhưng khi Hannibal đã trở về, Carthage bác bỏ nó. Scipio lần lượt đánh chiếm các thị trấn trong vùng nội địa và bán cư dân làm nô lệ. Hannibal chờ 2.000 kị binh Numidia, rồi hành quân năm ngày vào nội địa và đóng trại gần Zama, cách quân La Mã 3 km. Masinissa đến với Scipio vừa kịp lúc cùng 6.000 bộ binh và 4.000 kị binh Numidia.
Cuộc gặp giữa Scipio và Hannibal trước trận đánh, tranh khắc, 1796Wikimedia Commons, Rijksmuseum, CC0 (Ontmoeting tussen Scipio en Hannibal, RP-P-1905-2155.jpg)
Polybius và Livy kể về một cuộc gặp giữa hai vị chỉ huy trước trận đánh, chỉ có các thông ngôn có mặt. Hannibal đề nghị hoà bình, theo đó Carthage từ bỏ mọi yêu sách đối với Sicilia, Sardinia và Iberia, và Scipio từ chối.
Nguồn
- Polybius, Histories, book 15, 1 to 8.
- Livy, History of Rome, book 30, 19 to 31.
- Adrian Goldsworthy, The Fall of Carthage (2006).
Trước: Syphax và SophonisbaTiếp: Hai đạo quân dàn trận