241–238 TCN
Chiến tranh Lính đánh thuê
Khi chiến tranh kết thúc, Carthage nợ nhiều năm lương của 20.000 binh lính mà thành phố đưa về từ Sicilia, và chờ tất cả họ về đến nơi rồi mới đề nghị trả ít hơn. Đạo quân, được gửi đến chờ ở Sicca, từ chối mọi khoản kém hơn số tiền đầy đủ và chiếm Tunis. Đàm phán đổ vỡ, binh lính bắt sứ giả Gisco cùng ngân khố của ông, và chọn Spendius, một nô lệ La Mã bỏ trốn, và Matho, một người Libya, làm tướng.
Salammbô, tranh của Georges-Antoine Rochegrosse, 1895, cho tiểu thuyết của Gustave Flaubert lấy bối cảnh Chiến tranh Lính đánh thuêWikimedia Commons, Georges Rochegrosse, Public domain (Rochegrosse Salambo.jpg)
Các thị trấn Libya bị kiệt quệ vì thuế chiến tranh của Hanno Vĩ đại tham gia cuộc nổi dậy, theo Polybius là thêm 70.000 người, và đúc tiền riêng. Quân nổi dậy phong toả Carthage từ Tunis và vây hãm Utica và Hippo, hai hải cảng lớn vẫn còn trung thành. Hanno bị đánh bại ở Utica năm 240 TCN, và Carthage lập đạo quân thứ hai khoảng 10.000 người cùng 70 con voi dưới quyền Hamilcar Barca.
Đồng shekel do quân nổi dậy đúc, 241–238 TCN, có hình Herakles, một con sư tử và dòng chữ Hy Lạp ΛΙΒΥΩΝ, nghĩa là “của người Libya”Wikimedia Commons, Classical Numismatic Group, CC BY-SA 2.5 (Libyan Revolt, shekel, 241-238 BC.jpg)
Hamilcar dùng mưu vượt qua sông Bagradas và đánh tan 25.000 quân nổi dậy. Sau đó, khi bị bao vây trên vùng đồi, ông được cứu nhờ thủ lĩnh Numidia là Naravas cùng 2.000 kị binh chạy sang phía ông. Quân nổi dậy liền tra tấn 700 tù binh Carthage đến chết, trong đó có Gisco, và từ đó cả hai bên đều giết tù binh, nên Polybius gọi đây là cuộc chiến không khoan nhượng. Năm 239 TCN, Utica và Hippo giết các đơn vị đồn trú của mình và theo quân nổi dậy, còn Hamilcar, lúc này một mình nắm quyền chỉ huy, cắt đường tiếp tế của quân nổi dậy quanh Carthage.
Nguồn
- Polybius, Histories, book 1, 65 to 88.
- Dexter Hoyos, Truceless War: Carthage’s Fight for Survival, 241 to 237 BC (2007).
- Adrian Goldsworthy, The Fall of Carthage (2006).
Trước: Hiệp ước LutatiusTiếp: Bị vây ở Cái Cưa