201–150 p.n.e.
Masynissa i Katon
Traktat z 201 p.n.e. zostawia Kartaginie jej ziemie w Afryce, ale zabrania jej prowadzenia wojen bez zgody Rzymu. Masynissa, sojusznik Rzymu, jednoczy Numidów w królestwie na zachód od Kartaginy ze stolicą w Cyrcie. W ciągu następnych pięćdziesięciu lat kawałek po kawałku zabiera ziemie Kartaginy: do 158 p.n.e. wybrzeże Emporiów aż po Leptis Magna, a w 152 p.n.e. Wielkie Równiny. Za każdym razem, gdy Kartagina odwołuje się do Rzymu, Rzym popiera Masynissę.
Brązowa moneta Masynissy z jego portretem i słoniem, Muzeum CyrtyWikimedia Commons, BnF, CC0 (Massinissa musée de Cirta.jpg)
Kartagina bogaci się na handlu i rolnictwie i w 151 p.n.e. spłaca ostatnią ratę odszkodowania. Poselstwo rzymskie, w którego skład wchodzi Katon Starszy, odwiedza miasto w 153 lub 152 p.n.e., by rozstrzygnąć spór z Masynissą, i Katona uderza jego bogactwo. Według Plutarcha odtąd kończy każde przemówienie w senacie opinią, że Kartagina nie powinna dłużej istnieć. Zwrot ten jest dziś znany jako „Carthago delenda est”, Kartagina musi zostać zniszczona.
Królewski grobowiec wieżowy w El Khroub w pobliżu Cyrty, często przypisywany MasynissieWikimedia Commons, Yelles, CC BY-SA 3.0 (Massinissa el khroub.JPG)
Marmurowa głowa znana jako Patrycjusz Torlonia, często przedstawiana jako portret Katona StarszegoWikimedia Commons, Public domain (Marco Porcio Caton Major.jpg)
W 151 p.n.e. Kartagina wystawia armię pod dowództwem wodza imieniem Hazdrubal i walczy z Masynissą bez zgody Rzymu. Armia zostaje pokonana pod Oroskopą i się poddaje, a Numidowie zabijają wielu jeńców. Rzym uznaje tę wojnę za złamanie traktatu i przygotowuje wyprawę do Afryki.
Źródła
- Appian, The Punic Wars.
- Plutarch, Life of Cato the Elder.
- Adrian Goldsworthy, The Fall of Carthage (2006).
Wstecz: Hannibal na wygnaniuDalej: Rzymianie lądują pod Utyką