اکتبر ۲۰۲ پیش از میلاد
آخرین صف
رومی‌ها دوباره در یک صف آرایش می‌گیرند، هاستاتی‌ها در مرکز و پرینکیپس‌ها و تریاری‌ها در جناح‌ها، تا با صف درازتر کهنه‌سربازان هانیبال برابری کنند، که اکنون مردانی از دو صف نخست نیز به آنان پیوسته‌اند. شمار دو طرف تقریباً برابر است، و کهنه‌سربازان تازه‌نفس‌اند. پولیبیوس می‌نویسد که آنان با بیشترین شور و خشم به هم حمله می‌کنند، و نبرد زمانی دراز ادامه می‌یابد بی‌آنکه هیچ‌یک از دو طرف واپس بنشیند.
صحنه‌هایی از نبرد زاما، لوح نقش برجسته، احتمالاً فرانسوی، سدهٔ هفدهم، موزهٔ هنر متروپولیتنWikimedia Commons, Metropolitan Museum of Art, CC0 (Scenes from the Battle of Zama MET 149866.jpg)
آنگاه ماسینیسا و لایلیوس از تعقیب بازمی‌گردند و از پشت به صف کارتاژی حمله می‌کنند. صف فرومی‌ریزد و کشتاری بزرگ در پی می‌آید. هانیبال از معدود کسانی است که جان به در می‌برند.
منابع
- Polybius, Histories, book 15, 14.
- Livy, History of Rome, book 30, 34 to 35.
- Adrian Goldsworthy, The Fall of Carthage (2006).
قبلی: دو صف نخستبعدی: صلح ۲۰۱ پیش از میلاد