۲۲۵ پیش از میلاد
تهاجم گُل‌ها در ۲۲۵ پیش از میلاد
در ۲۳۲ پیش از میلاد، روم سرزمین‌هایی را که پیش‌تر از آنِ گُل‌ها بود در پیکنوم میان شهروندان تهیدستش تقسیم می‌کند، و این کار بویی‌ها و اینسوبرهای درهٔ پو را نگران می‌کند. در ۲۲۵ پیش از میلاد این دو قوم گایساتای، جنگجویانی از آن سوی آلپ، را به فرماندهی پادشاهان کونکولیتانوس و آنروئستس اجیر می‌کنند. پولیبیوس می‌نویسد که ترس روم از این جنگ آن را به بستن پیمان ابرو با هاسدروبال واداشت.
تالامونه در ساحل توسکانی، تلامون باستان، نزدیک محل نبردWikimedia Commons, Alessio Damato, CC BY-SA 3.0 (Talamone panorama top.jpg)
روم متحدان ایتالیایی‌اش را فرامی‌خواند. کنسول لوکیوس آیمیلیوس پاپوس با چهار لژیون و ۳۲ هزار سرباز متحد در آریمینوم مستقر است، و نیرویی از سابین‌ها و اتروسک‌ها از مرز اتروریا نگهبانی می‌کند. کنسول دیگر، گائیوس آتیلیوس رگولوس، با ارتشی به همان اندازه در ساردینیا است.
گُل‌ها از آپنین به اتروریا می‌گذرند و به سوی رم پیش می‌روند. نزدیک کلوزیوم، شبانه پنهانی به فایسولای می‌روند و ارتش رومی را که در پی‌شان است شکست می‌دهند و ۶ هزار تن را می‌کشند. هنگامی که پاپوس می‌رسد، گُل‌ها با غنیمتشان در امتداد ساحل بازمی‌گردند، و او بی‌آنکه خطر نبرد را بپذیرد دنبالشان می‌کند. رگولوس در پیسای پیاده می‌شود و به جنوب پیش می‌رود، و نزدیک تلامون دیده‌بانانش رودررو با پیشقراولان گُل‌ها روبه‌رو می‌شوند.
«گُل در حال مرگ»، رونوشت مرمرین رومی از پیکره‌ای مفرغی یونانی از سدهٔ سوم پیش از میلاد، موزه‌های کاپیتولینWikimedia Commons, Carole Raddato, CC BY-SA 2.0 (The Dying Gaul, second-century AD Roman copy of a third-century BC Hellenistic bronze, Capitoline Museums (11340775816).jpg)
منابع
- Polybius, Histories, book 2, 22 to 31.
- Adrian Goldsworthy, The Fall of Carthage (2006).
قبلی: خاندان بارکا در ایبریبعدی: نبرد بر سر تپه