جنگ مزدوران

۲۴۱ تا ۲۳۸ پیش از میلاد

در پایان جنگ، کارتاژ مزد چند سالهٔ ۲۰ هزار سربازی را که از سیسیل بازمی‌گرداند بدهکار است، و صبر می‌کند تا همهٔ آنان برسند و آنگاه مبلغی کمتر پیشنهاد کند. ارتش، که برای انتظار به سیکا فرستاده شده است، چیزی کمتر از تمام مبلغ را نمی‌پذیرد و تونس را می‌گیرد. گفت‌وگوها به بن‌بست می‌رسد، سربازان فرستاده، گیسکو، و خزانه‌اش را به چنگ می‌آورند و اسپندیوس، بردهٔ گریختهٔ رومی، و ماتوس، مردی لیبیایی، را به سرداری برمی‌گزینند.

«سالامبو»، نقاشی ژرژ-آنتوان روشگروس، ۱۸۹۵، برای رمان گوستاو فلوبر که در زمان جنگ مزدوران می‌گذردWikimedia Commons, Georges Rochegrosse, Public domain (Rochegrosse Salambo.jpg)

شهرهای لیبیایی که زیر بار مالیات‌های جنگی هانو بزرگ کمرشان شکسته است، به گفتهٔ پولیبیوس با ۷۰ هزار مرد دیگر به شورش می‌پیوندند و سکه‌های خود را ضرب می‌کنند. شورشیان کارتاژ را از تونس در محاصره می‌گیرند و اوتیکا و هیپو، دو بندر بزرگی که هنوز وفادارند، را محاصره می‌کنند. هانو در ۲۴۰ پیش از میلاد در اوتیکا شکست می‌خورد، و کارتاژ ارتش دومی از حدود ۱۰ هزار مرد با ۷۰ فیل به فرماندهی هامیلکار بارکا گرد می‌آورد.

شِکِلی که شورشیان ضرب کردند، ۲۴۱ تا ۲۳۸ پیش از میلاد، با هراکلس، یک شیر و نوشتهٔ یونانی ΛΙΒΥΩΝ، یعنی «از آنِ لیبیایی‌ها»Wikimedia Commons, Classical Numismatic Group, CC BY-SA 2.5 (Libyan Revolt, shekel, 241-238 BC.jpg)

هامیلکار با نیرنگی به زور از رود باگراداس می‌گذرد و ۲۵ هزار شورشی را می‌گریزاند. بعدها، هنگامی که در تپه‌ها محاصره شده است، ناراواس، سردار نومیدیایی، با ۲ هزار سوار به او می‌پیوندد و نجاتش می‌دهد. سپس شورشیان ۷۰۰ اسیر کارتاژی، از جمله گیسکو، را با شکنجه می‌کشند، و از آن پس هر دو طرف اسیرانشان را می‌کشند، که پولیبیوس آن را «جنگ بی‌آشتی» می‌نامد. در ۲۳۹ پیش از میلاد اوتیکا و هیپو پادگان‌هایشان را می‌کشند و به شورشیان می‌پیوندند، و هامیلکار که اکنون یگانه فرمانده است، راه آذوقهٔ شورشیان را در پیرامون کارتاژ می‌بندد.

منابع

Polybius, Histories, book 1, 65 to 88.
Dexter Hoyos, Truceless War: Carthage’s Fight for Survival, 241 to 237 BC (2007).
Adrian Goldsworthy, The Fall of Carthage (2006).

قبلی: پیمان لوتاتیوس بعدی: به دام افتاده در «اره»