پاییز ۲۱۷ پیش از میلاد، شب
گاوها با مشعل
هانیبال ۲ هزار گاو نر را از گله‌های به غنیمت گرفته‌شده برمی‌گزیند و دستور می‌دهد هیزم خشک به شاخ‌هایشان ببندند. هاسدروبال، سرپرست تدارکات، آنها را همراه ۲ هزار تن از همراهان اردو و ۲ هزار پیاده‌نظام سبک به سوی گردنه‌ای زیر اردوگاه فابیوس، در شمال غربی گذرگاه، می‌برد. در پاس سوم شب، اندکی پس از نیمه‌شب، هیزم‌ها را آتش می‌زنند، و جانوران هراسان مانند ارتشی که با مشعل راه می‌پیماید از شیب بالا می‌دوند.
فابیوس که از نیرنگی در تاریکی می‌ترسد، ارتشش را در اردوگاه نگه می‌دارد. ۴ هزار رومی گذرگاه پاسگاهشان را رها می‌کنند تا به روشنایی‌ها حمله کنند. آنگاه ارتش هانیبال از گذرگاه خالی می‌گذرد، نخست آفریقایی‌ها، سپس سواره‌نظام، بار و بنه و گله‌ها، و گُل‌ها و ایبریایی‌ها در عقب‌دار.
بر روی گردنه، دستهٔ رومی به گاوهای رمیده و پیاده‌نظام سبک کارتاژی برمی‌خورد. در سپیده‌دم، پیاده‌نظام ایبریایی از شیب بالا می‌رود، حدود هزار رومی را می‌کشد و پیش از آنکه ارتش اصلی روم بتواند دخالت کند، گاوبانان، نیروهای سبک و بخشی از گاوها را بازمی‌گرداند.
منابع
- Polybius, Histories, book 3, 93 to 94.
- Livy, History of Rome, book 22, 16 to 18.
- Adrian Goldsworthy, The Fall of Carthage (2006).
قبلی: هانیبال در تنگنابعدی: گرونیوم و مینوکیوس