y. 1280
1280 dolaylarında Anadolu
Rum Selçuklu Sultanlığı 1243’te Kösedağ’da yenildiğinden beri Moğollara, 1256’dan beri de İran’daki Moğol devleti İlhanlılara tabidir. Konya’da Sultan III. Gıyaseddin Keyhüsrev hüküm sürer, gerçek güç ise İlhan’ın valileri ile sultanın naiplerinin elindedir. Memlük sultanı Baybars 1277’de Elbistan’da Moğolları yener ve Karamanoğulları Konya’yı kısa bir süre elinde tutar. İlhan Ahmed Teküder 1284’te Keyhüsrev’i idam ettirir ve II. Mesud’u sultan yapar.
Reşîdüddin’in Câmiü’t-tevârîh’inde düşmanı kovalayan Moğol atlıları, Tebriz, 14. yüzyılın başıWikimedia Commons, unknown painter, Public domain (DiezAlbumsArmedRiders I.jpg)
Yaylanın batı kenarındaki uçlar Bizans sınırına bakar. Türkmen göçebeler sürülerini burada otlatır, beyleri Bizans topraklarına akın eder ve cuma hutbesini sultan adına okutur. En güçlüleri, Selçukluların öteki Türkmenleri denetim altında tutmak için Kütahya’ya yerleştirdiği Germiyanoğullarıdır. Ertuğrul’un obası, Bitinya’ya bakan uçta, Söğüt’teki otlaklarında yaşar.
VIII. Mihail Palaiologos, askerlerinin 1261’de Latinlerden geri aldığı Konstantinopolis’ten hüküm sürer. İmparatorluk Asya’da İznik’le birlikte Bitinya’yı, Gediz ve Büyük Menderes vadilerini ve Ege kıyısını elinde tutar. Oğlu ve eş imparatoru Andronikos 1280’de Büyük Menderes vadisindeki Tralleis’i yeniden kurdurur. Daha doğuda Karadeniz kıyısında Trabzon İmparatorluğu, başkenti Sis olan Kilikya Ermeni Krallığı ve Suriye ile Mısır’daki Memlük Sultanlığı bulunur.
Konstantinopolis surlarının içinde Meryem’i gösteren VIII. Mihail Palaiologos’un altın hyperpyronu, 1261’den sonra basıldıWikimedia Commons, CNG, CC BY-SA 2.5 (Hyperpyron of Michael VIII Palaiologos (obverse).jpg)
Kaynaklar
- Claude Cahen, Pre-Ottoman Turkey (1968).
- Charles Melville, “Anatolia under the Mongols”, in The Cambridge History of Turkey, vol. 1 (2009).
- Donald M. Nicol, The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453 (2nd ed., 1993).
Sonraki: Ertuğrul ve Söğüt