Kasım 1444 – Ağustos 1446
II. Mehmed’in ilk saltanatı, 1444–1446
Ağustos 1444’te II. Murad tahtı oğlu Mehmed’e bırakıp Manisa’ya çekilmiş, sonbaharda Sadrazam Çandarlı Halil Paşa onu Haçlılara karşı ordunun başına geçmesi için geri çağırmıştı. 10 Kasım 1444’teki Varna zaferinden sonra Murad Manisa’ya döner, on iki yaşındaki II. Mehmed de Edirne’de hüküm sürer. Barıştan yana olan Halil Paşa Murad’a hâlâ asıl padişah gibi davranır, vezirler Şehabeddin Paşa ile Zağanos Paşa ise genç padişahı Konstantinopolis’e saldırmaya teşvik eder. Harflere gizli anlamlar yükleyen bir tarikat olan Hurufiler sarayda yer edinir, Müftü Fahreddin-i Acemi de onların kâfir olduğuna fetva verip Edirne’de diri diri yakılmalarını sağlar.
Costanzo da Ferrara’nın bir madalyasında II. Mehmed, 1481Wikimedia Commons, Lutz-Jürgen Lübke, CC0 (Mehmed II. Fatih DE-MUS-814819-18210904-av.jpg)
Varna’dan sonra Mora Despotu Konstantinos Palaiologos Orta Yunanistan’daki savaşını sürdürür. Konstantinos, Korint Kıstağı’nı boydan boya kesen Hexamilion surunu Mart 1444’e kadar yeniden yaptırmış, 1444’te de Teb’i alıp Atina Dükü II. Nerio Acciaioli’yi Osmanlılar yerine kendisine vergi ödemeye zorlamıştı. Burgonya Dükü İyi Filip’in gönderdiği 300 askerle ve kendi adamlarıyla kuzeyde Pindus Dağları’na kadar akın eder, oranın halkı da onu efendisi olarak tanır. Valisi Konstantinos Kantakuzenos Osmanlılardan Lidoriki’yi alır, kasabanın halkı da kasabaya Kantakuzinopolis adını verir.
Nisan sonunda ya da Mayıs 1446 başında Edirne’deki yeniçeriler Osmanlı tarihinin ilk yeniçeri isyanını çıkarır, çünkü ulufeleri altı aydır ödenmemiştir ve ödendikleri akçenin ayarı düşürülmüştür. Yeniçeriler Şehabeddin Paşa’nın evini basar ve kentin yakınında, o günden beri Buçuktepe diye anılan bir tepede toplanır. Bazı tarihçilere göre Halil Paşa onları Murad’ı geri getirmek için kışkırtmıştır. Murad 5 Mayıs’ta Manisa’dan ayrılır, ağır ağır ilerler ve Ağustos 1446 sonunda Edirne’de ikinci kez tahta çıkar, yeniçerilerin ulufesine de yarım akçe zam yapılır. Mehmed, Zağanos ve Şehabeddin’in lalalığında Saruhan sancakbeyi olarak Manisa’ya gider.
II. Murad’ın 834 (1430–1431) yılında bastırdığı gümüş akçeWikimedia Commons, Kalashnov, CC BY-SA 3.0 (Akçe of Murad II Obverse.JPG)
Kaynaklar
- Doukas, Historia Turco-Byzantina (about 1462).
- Laonikos Chalkokondyles, Histories (c. 1464).
- Aşıkpaşazade, Tevârîh-i Âl-i Osmân (late 15th century).
- Taşköprüzade, eş-Şekâiku’n-nu‘mâniyye (1558).
- Franz Babinger, Mehmed the Conqueror and His Time (1978).
- Halil İnalcık, “Murād II”, in Encyclopaedia of Islam, 2nd ed., vol. 7 (1993), 594–595.
- Donald M. Nicol, The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos (1992).
- Colin Imber, The Crusade of Varna, 1443–45 (2006).
Önceki: Varna’dan sonra, 1444–1445Sonraki: Mokra ve Otonete, 1445–1446