I. Mehmed döneminde Bursa ve Edirne

1409 – 1420

Mehmed Bursa’da, şehrin doğusundaki tepede bir cami, bir medrese, bir imaret ve bir hamamdan oluşan bir külliye yaptırır. 1412’de vezir Hacı İvaz Paşa’nın gözetiminde başlanan Yeşil Cami, kapısının üzerindeki kitabeye göre Aralık 1419 ya da Ocak 1420’de tamamlanır. Ters T biçimindeki planında, şadırvanlı ve kubbeli bir orta mekânın çevresinde eyvanlar ve yolcu dervişler için odalar bulunur. Cami adını, mihraptaki bir kitabenin Tebrizli ustaların işi dediği yeşil ve mavi çinilerinden alır.

Bursa’da Yeşil Cami’nin çinili mihrabıWikimedia Commons, Bernard Gagnon, CC BY-SA 3.0 (Yeşil Cami - Mihrab.jpg)

Mehmed’in başlıca merkezi yaptığı Edirne’de, kardeşi Süleyman’ın 1402’de başlattığı Eski Cami 1414’te tamamlanır. Mimarları Hacı Alaeddin ile Ömer bin İbrahim olan cami, dört ayak üzerinde dokuz kubbeyle örtülüdür. İlk padişahların sevdiği bir konak yeri olan Dimetoka’da, Bayezid zamanında başlanan ve Mehmed’in adını taşıyan cami 1420’de tamamlanır, Mehmed Merzifon’da da bir medrese yaptırır. Veziriazam Bayezid Paşa memleketi Amasya’da bir cami, bir imaret ve bir medrese yaptırır, bunların vakfiyesi 1418 tarihlidir.

I. Mehmed döneminde 1414’te tamamlanan Edirne Eski CamiiWikimedia Commons, CeeGee, CC BY-SA 4.0 (EskiCamiEdirne (2).JPG)

Bayezid’in Bursa’daki Ulu Cami’sinin imamı Süleyman Çelebi, Mevlid olarak bilinen Vesîletü’n-Necât’ı 1409’da tamamlar. Bu, Peygamber’in doğumu üzerine Türkçe yazılmış ilk ve en tanınmış manzumedir. 1413’te ölen şair Ahmedi, önce Bayezid’e sunulmak üzere yazdığı ve 1402’den sonra Emir Süleyman’a ithaf ettiği manzum İskender kitabı İskendernâme’yi kaleme alır. Eser, Osmanlı tarihinin günümüze ulaşan en eski anlatısını içerir.

Kaynaklar

Süleyman Çelebi, Vesîletü’n-Necât (1409).
Ahmedi, İskendernâme (early 15th century).
Aptullah Kuran, The Mosque in Early Ottoman Architecture (1968).
Godfrey Goodwin, A History of Ottoman Architecture (1971).
Doğan Kuban, Ottoman Architecture (2010).
Cemal Kafadar, Between Two Worlds: The Construction of the Ottoman State (1995).

Önceki: Candaroğulları ve Samsun, 1417–1420 Sonraki: Mehmed’in ölümü, 1421