Haziran 1414 – Kasım 1419
Gelibolu, 1416
Venedik 1414’te Musa ile yaptığı antlaşmayı Mehmed ile yenilemek ister, ancak elçisi Anadolu’da sefer yapan sultana ulaşamaz. Osmanlılar Gelibolu’da donanmalarını büyütür. Haziran 1414’te Osmanlı gemileri Eğriboz’a baskın yapar ve Venedik hesabına göre 2.000 kadar olan halkının neredeyse tamamını götürür. 1415 sonbaharında 42 gemilik bir donanma Karadeniz’den gelen Venedik kervanını Bozcaada’da yakalamaya çalışır, sonra Eğriboz adasını yağmalar ve Oreos’a saldırır, kale direnir. 1415 sonunda da Çalı Bey’in donanması Andros’un, Paros’un ve Milos’un halkının büyük kısmını götürür.
Piri Reis’in Kitâb-ı Bahriye’sinde Çanakkale Boğazı’nın girişi, 16. yüzyılWikimedia Commons, Piri Reis, Public domain (Entrance of the Dardanelles by Piri Reis.jpg)
Venedik, sultana elçi götürmesi ve Osmanlılar görüşmeyi reddederse savaşması için Pietro Loredan’ı bir donanmayla gönderir. Loredan 24 Mayıs 1416’da Bozcaada’ya, 27 Mayıs’ta Gelibolu önüne varır, 29 Mayıs’ta Osmanlı donanması onun on kadırgasının üzerine çıkar. Loredan’ın mektubuna göre altı kadırga ile dokuz kalyota ele geçirir, amiral Çalı Bey’i öldürür, 1.100 esir alır ve Osmanlı tayfası arasındaki Hristiyanları dönek sayıp astırır. Yüzünden ve elinden oklarla yaralanan Loredan Bozcaada’ya çekilir.
Gelibolu kalesinin limandaki kulesi, bugün Piri Reis MüzesiWikimedia Commons, Kızıldeniz, CC BY-SA 4.0 (Piri Reis Museum 4.jpg)
31 Temmuz 1416’da Venedik elçisi Dolfino Venier Mehmed ile anlaşır, ancak Senato Osmanlı esirlerinin geri verilmesini öngören bu anlaşmayı reddeder. Görüşmeler sürerken Avlonya 1417’de Osmanlıların eline geçer. Kasım 1419’da balyos Bertuccio Diedo Konstantinopolis’te barışı imzalar: Mehmed Venedik’in topraklarını tek tek adıyla tanır, Venedik Arnavutluk’taki şehirleri ve İnebahtı için vergi öder, iki taraf da esirlerini serbest bırakır.
Kaynaklar
- Pietro Loredan, letter to the Signoria of 2 June 1416, in Antonio Morosini’s chronicle.
- Marino Sanudo, Vite de’ duchi di Venezia (early 16th century).
- Doukas, Historia Turco-Byzantina (about 1462).
- Camillo Manfroni, “La battaglia di Gallipoli e la politica veneto-turca (1381–1420)”, L’Ateneo Veneto (1902).
- Antonio Fabris, “From Adrianople to Constantinople: Venetian–Ottoman diplomatic missions, 1360–1453”, Mediterranean Historical Review (1992).
- Kenneth M. Setton, The Papacy and the Levant (1204–1571), vol. 2 (1978).
Önceki: Doboy ve Bosna, 1414–1415Sonraki: Mustafa Çelebi, 1416