1400
Bayezid’in imparatorluğu, 1400
1400’e gelindiğinde Bayezid, Tuna’dan Malatya’da Fırat’a kadar uzanan topraklara hükmeder. Anadolu’da yendiği hanedanları tasfiye eder ve kendi adamlarınca yönetilen merkezî bir devlet kurmaya girişir. Sırbistan’dan Stefan Lazarević ve Balkanlar’daki öteki Hristiyan vasallar ona vergi ve asker verir. Bayezid’in bu vasallara dayanması, Anadolu beylerinin ve İslam âlimlerinin tepkisini artırır. Bayezid, Doğu Roma topraklarının Arapça adından gelen Sultân-ı Rûm unvanını alır ve bunu Kahire’deki Abbasi halifesine onaylatır.
Devlet, sultanın kul denen kölelerine dayanır: savaşta esir alınan ya da satın alınan erkekler ve 1380’lerden beri Balkanlar’ın Hristiyan köylerinden toplanan, Müslüman olarak yetiştirilip saray için ya da sultanın piyadesi olan yeniçeriler için eğitilen oğlanlar. Devşirmeyi anlatan ilk kaynaklardan biri, Selanik metropoliti İsidoros Glabas’ın 28 Şubat 1395’te sultanın emriyle alınan çocuklar üzerine verdiği vaazdır. 1387’den beri sadrazam olan Çandarlı Ali Paşa, iç oğlanları teşkilatını kurar ve kadıların alacağı harçları belirler.
Arifi’nin Süleymannâme’sinde devşirme için Hristiyan oğlanların kaydı, 1558, Topkapı Sarayı MüzesiWikimedia Commons, unknown Ottoman painter, Public domain (Janissary Recruitment in the Balkans-Suleymanname.jpg)
Bayezid Niğbolu ganimetlerini Bursa’da, mimar Ali Neccar’ın 1396–1399 yılları arasında yaptığı Ulu Cami’ye harcar. Cami, on iki ayak üzerinde beşerli dört sıra halinde dizilmiş yirmi kubbeyle örtülüdür. Rivayete göre Bayezid zafer için yirmi cami yaptırmayı adamış, bunun yerine yirmi kubbeli tek bir cami yaptırmıştır. Şehrin doğu yakasında da onun adını taşıyan, bir cami, bir medrese ve bir darüşşifadan oluşan Yıldırım Külliyesi bulunur. Bayezid’in yaptırdığı Güzelcehisar Boğaz’ı korur.
Bayezid’in 1396–1399’da yaptırdığı Bursa Ulu Camii ve payelerindeki hat yazılarıWikimedia Commons, Carl Ha, CC BY-SA 4.0 (Bursa, Ulu Cami, interior, view from north eastern corner towards south-southwest.jpg)
Kaynaklar
- Isidore Glabas, Homily on the Seizure of the Children (1395).
- Speros Vryonis, “Isidore Glabas and the Turkish Devshirme”, Speculum 31 (1956), 433–443.
- Robert Mantran, “ʿAlī Pas̲h̲a Čandarli̊-zāde”, in Encyclopaedia of Islam, 2nd ed., vol. 1 (1960), 394.
- Halil İnalcık, The Ottoman Empire: The Classical Age 1300–1600 (1973).
- Aptullah Kuran, The Mosque in Early Ottoman Architecture (1968).
- Godfrey Goodwin, A History of Ottoman Architecture (1971).
- Colin Imber, The Ottoman Empire, 1300–1481 (1990).
Önceki: Boucicaut ve Manuel’in yolculuğu, 1399–1402Sonraki: Timur Sivas’ı alır, 1400