18 – 19 Aralık 1793
Müttefikler Toulon’dan ayrılır
Yüzbaşı Sidney Smith ile Don Pedro Cotiella komutasındaki İspanyol filika birliklerine tersaneyi ve Fransız filosunu yok etme emri verilir. Saat 20.00’de yangın gemisi Vulcan Yeni Tersane’ye girer, saat 22.00’de Smith gemiyi Fransız hat gemilerinin önüne yerleştirip fitilleri ateşler, bu sırada yangın ekipleri karadaki depoları yakar. Barut gemisi Iris, Smith’in filikaları yanından geçerken infilak eder, daha sonra ikinci barut gemisi Montréal de patlar. Cumhuriyet askerleri Eski Tersane’yi İspanyol ekipleri işlerini bitiremeden ele geçirir.
18 Aralık 1793’te Toulon’da Fransız filosunun yok edilişi, Thomas Whitcombe, 1816Wikimedia Commons, Thomas Whitcombe, Public domain (Destruction of the French Fleet at Toulon 18th December 1793 (cropped).jpg)
Yüzbaşı George Elphinstone komutasındaki gemiler Müttefik askerlerini rıhtımdan alır ve 19 Aralık sabahı hepsi gemilere binmiştir. İngiliz filosu ayrıca 14.877 Toulonluyu da götürür, cumhuriyet askerleri ise rıhtımdaki kalabalığa ateş açar. Sekiz Fransız hat gemisi ve birkaç küçük gemi yakılır, Müttefikler üç hat gemisini de yanlarında götürür. On beş hat gemisi hasarlı ama onarılabilir halde kurtulur.
Aralık 1793’te Müttefikler Toulon’u boşaltırken tersane ve filonun bir bölümü yanıyor, A. Forand’ın baskısıWikimedia Commons, A. Forand, Public domain (Les coalises evacuent Toulon en decembre 1793 (cropped).jpg)
Cumhuriyet birlikleri 19 Aralık’ta Toulon’a girer. Temsilciler Paul Barras ve Stanislas Fréron isyancıları cezalandırmak için komisyonlar kurar, ilk toplu infazlarda yaklaşık 700 ile 800 tutsak Champ de Mars’ta kurşuna dizilir ya da süngülenir. Konvansiyon kentin adını Port-la-Montagne olarak değiştirir. Bonaparte 22 Aralık’ta tuğgeneralliğe yükseltilir.
Kaynaklar
- Bernard Ireland, The Fall of Toulon (2005).
- William James, The Naval History of Great Britain, volume 1 (1827).
- N. A. M. Rodger, The Command of the Ocean (2004).
Önceki: Mulgrave Kalesi’nin alınmasıSonraki: Fleurus ve Aşağı Ülkeler