1789 – 1791
Fransız Devrimi
Mayıs 1789’da Kral XVI. Louis, tacın mali bunalımını çözmek için Zümreler Meclisi’ni (États généraux) Versay’da toplar. Meclis 1614’ten beri ilk kez toplanmaktadır. Halkı temsil eden Üçüncü Zümre’nin vekilleri ayrılır ve 17 Haziran’da kendilerini Ulusal Meclis ilan eder. 14 Temmuz’da Paris’te bir kalabalık, dört saatlik çatışmanın ardından kraliyet kalesi ve hapishanesi Bastille’i ele geçirir.
Bastille’in alınışı, 14 Temmuz 1789, Jean-Pierre Houël’in suluboya resmi, 1789Wikimedia Commons, Jean-Pierre Houël, Public domain (Prise de la Bastille.jpg)
Meclis feodalizmi kaldırır, Fransa’daki Katolik Kilisesi’ni devlet denetimine alır ve 26 Ağustos 1789’da İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi’ni yayımlar. Pek çok soylu ülkeyi terk eder. Émigré denilen bu göçmenler Avusturya Hollandası’nda ve küçük Alman devletlerinde toplanır ve Avrupa hükümdarlarını müdahaleye çağırır.
20’yi 21 Haziran 1791’e bağlayan gece kraliyet ailesi Paris’ten doğu sınırındaki Montmédy kalesine kaçmaya çalışır, orada kralcı birlikler beklemektedir. Kral yolda tanınır ve Varennes’de durdurulur, aile Paris’e geri getirilir. Bu kaçış girişiminden sonra cumhuriyet fikri Devrim’in önderleri arasında hızla yayılır.
Varennes kaçışından sonra 25 Haziran 1791’de Paris’e geri getirilen kraliyet ailesi, dönemin renklendirilmiş gravürüWikimedia Commons, unknown author, Public domain (Retour Varennes 1791.jpg)
27 Ağustos 1791’de kraliçenin ağabeyi İmparator II. Leopold ile Prusya Kralı II. Friedrich Wilhelm, XVI. Louis’yi desteklediklerini bildiren Pillnitz Deklarasyonu’nu yayımlar. Deklarasyon Avusturya’yı ancak öbür bütün büyük devletler de katılırsa harekete geçmeye bağlar. Leopold bu koşulu savaşa sürüklenmemek için seçmiştir. Paris’te ise deklarasyon bir tehdit olarak okunur. Louis eylülde yeni anayasayı kabul eder ve 1 Ekim’de Yasama Meclisi toplanır.
Ağustos 1791’de hükümdarların Pillnitz’teki buluşması, Johann Heinrich Schmidt’in tablosu, 1791Wikimedia Commons, Johann Heinrich Schmidt, Public domain (Pillnitzer Deklaration.jpg)
Kaynaklar
- William Doyle, The Oxford History of the French Revolution (1990).
- Simon Schama, Citizens: A Chronicle of the French Revolution (1989).
- Timothy Tackett, When the King Took Flight (2004).
Sonraki: Fransa savaş ilan eder