1793
Birinci Koalisyon ve Terör
Ulusal Konvansiyon XVI. Louis’yi yargılar ve 21 Ocak 1793’te Paris’te idam ettirir. Fransa 1 Şubat’ta Britanya’ya ve Hollanda Cumhuriyeti’ne, kısa süre sonra da İspanya’ya savaş ilan eder. Yıl içinde Kutsal Roma İmparatorluğu, Portekiz, Napoli ve Toskana da Fransa ile savaşa girer. Birinci Koalisyon gevşek bir ittifaktır ve üyeleri pek az eşgüdümle savaşır.
21 Ocak 1793’te XVI. Louis’nin idamı, Isidore Stanislas Helman’ın Charles Monnet’den gravürü, 1794Wikimedia Commons, Isidore Stanislas Helman after Charles Monnet, Public domain (Execution of Louis XVI.jpg)
Avusturya Hollandası’nda Coburg Prensi 18 Mart’ta Neerwinden’de Dumouriez’yi yener ve Fransızlar ülkeyi kaybeder. Dumouriez monarşiyi geri getirmek için Paris üzerine yürümeye kalkışır, başaramaz ve Avusturyalıların tarafına geçer. Martta batı Fransa’da Vendée’de kralcı bir ayaklanma başlar, haziranda Jironden vekillerin tutuklanmasının ardından Lyon, Marsilya ve Toulon da Konvansiyon’a karşı ayaklanır. Ren cephesinde Mainz 23 Temmuz’da Prusyalılara teslim olur.
Neerwinden Muharebesi, 18 Mart 1793, Johann Nepomuk Geiger, 19. yüzyılWikimedia Commons, Johann Nepomuk Geiger (1805-1880), Public domain (Bataille de Neerwinden (1793).jpg)
Konvansiyon 6 Nisan’da Kamu Selameti Komitesi’ni kurar, ağustosta da 18 ile 25 yaş arasındaki bütün sağlıklı erkekleri silah altına alan levée en masse kararını çıkarır. Eylülden itibaren Komite yönetimini terörle sürdürür. Temmuz 1794’te Terör Dönemi sona erdiğinde Fransa’da 16.594 ölüm cezası verilmiştir, bunların 2.639’u Paris’tedir.
Ekim 1793’te Paris’te Jironden vekillerin idamı, dönemin baskısıWikimedia Commons, unknown author, Public domain (La fournée des Girondins 10-11-1793.jpg)
Yeni ordular kuzey cephesinde savaşın yönünü çevirir. Generaller Houchard ve Jourdan 6-8 Eylül’de Hondschoote’ta York Dükü’nün İngiliz-Hannover kolordusunu yener ve York Dunkerque kuşatmasını kaldırır. 15 ve 16 Ekim’de Jourdan Wattignies’de Coburg’u yener ve Maubeuge kalesini kurtarır.
Kaynaklar
- Georges Lefebvre, The French Revolution: From 1793 to 1799 (1964).
- Steven T. Ross, Quest for Victory: French Military Strategy, 1792–1799 (1973).
- Digby Smith, The Napoleonic Wars Data Book (1998).
Önceki: Jemappes ve Belçika’nın fethiSonraki: Toulon Müttefiklere geçer