29 Kasım 1812
Köprüler yanıyor
28 Kasım akşamı saat 22.00 sularında Victor’un kolordusu karşıya geçer ve üç saat sonra köprülerde düzenli birlik kalmaz. Doğu kıyısındaki başıboş askerlerin çoğu geceyi ateşlerinin başında geçirir. Eblé’ye köprüleri 29 Kasım sabahı saat 7.00’de yakma emri verilmiştir, Eblé 8.30’a kadar bekler ve sonra köprüleri ateşe verir, doğu kıyısında on binlerce başıboş asker ve sivil kalır.
Berezina’nın geçilmesi, January Suchodolski’nin tablosu, 1866Wikimedia Commons, January Suchodolski, Public domain (National Museum in Poznan - Przejście przez Berezynę.JPG)
Kazaklar ve Wittgenstein’ın birlikleri geride kalanları esir alır, ama köprüler olmadan Wittgenstein izleyemez. Fransızlar Zembin ve Vilnius yolundan batıya yürür ve Çaplits’in takip edememesi için arkalarındaki Gaina bataklığı üzerinde üç köprüyü yıkar.
David Chandler Fransız kayıplarını çoğu Oudinot’nun ve Victor’un kolordularından olmak üzere 20.000 ile 30.000 asker ve belki 30.000 sivil, Rus kayıplarını da en az 10.000 ölü olarak hesaplar. Napolyon, generalleri, yaklaşık 200 top ve 40.000 kadar asker kurtulur.
Kaynaklar
- David G. Chandler, The Campaigns of Napoleon (1966).
- Adam Zamoyski, Moscow 1812: Napoleon’s Fatal March (2004).
- Paul Britten Austin, 1812: The Great Retreat (1996).
Önceki: İki kıyıda muharebeSonraki: Büyük Ordu’nun sonu