1511 – 1519
Aguilar ve Guerrero
1511’de Santa María de la Barca adlı karavela, Panama berzahındaki Darién’den Santo Domingo’ya doğru yola çıkar. Gemide Diego de Nicuesa ile Vasco Núñez de Balboa arasındaki çekişmenin haberi ve bir dava için altın vardır. Gemi, Jamaika açıklarında bir yerde Las Víboras adlı bir resife oturup batar. Yirmi kadar kazazede on üç gün boyunca geminin filikasında sürüklenir. Akıntı filikayı Yucatán’ın doğu kıyısına getirene kadar bunların yarısı ölür.
Kıyıya çıkan kazazedeleri bir Maya beyi yakalar. Kaptan Valdivia ile dört kişi kurban edilir. Écijalı Fransisken Gerónimo de Aguilar ile Paloslu denizci Gonzalo Guerrero, birkaç kişiyle birlikte sonra öldürülmek üzere tutulur. İkisi kaçıp ilk beyin düşmanı olan komşu bir beye sığınır, o da onları köle olarak alıkoyar. 1519’a gelindiğinde kazazedelerden yalnızca bu ikisi hayattadır.
Aguilar’ın efendisinin kenti Xamanha’nın Playa del Carmen’deki Maya kalıntıları, Quintana RooWikimedia Commons, Lugares INAH, CC BY-SA 4.0 (Playa del Carmen Maya ruins Xaman Ha.jpg)
Guerrero 1514 dolayında Chetumal beyi Nachan Can’ın eline geçer. Maya âdetlerini benimser, yüzüne dövme yaptırır, kulaklarını deldirir. Nachan Can’ın kızı Zazil Ha ile evlenir ve ondan üç çocuğu olur. Bir savaş komutanı, nacom olur. Aguilar ise Cozumel’in karşısındaki kıyıda Xamanha’nın batab’ına köle olarak kalır. Yucatek Mayacasını öğrenir ve din adamı yeminlerine bağlı kalır.
Mérida’da Paseo de Montejo’daki, Gonzalo Guerrero’yu Maya giysileri içinde gösteren anıtWikimedia Commons, Yodigo, CC BY-SA 3.0 (Monumento a Gonzalo Guerrero Mérida Yucatán.jpg)
Guerrero’nun 1517 ve 1518 İspanyol seferlerine karşı Chetumal’a ve müttefiklerine hizmet ettiği düşünülür. Aguilar daha sonra 1517’deki Catoche Burnu pususunu Guerrero’nun planladığını ileri sürer.
Kaynaklar
- Juan de Dios González, Gonzalo Guerrero, primer mexicano por voluntad propia, Inventio 4 (2008), pp. 25 to 26.
- Robert S. Chamberlain, The Conquest and Colonization of Yucatan, 1517 to 1550 (1948), p. 15.
- Bernal Díaz del Castillo, The Conquest of New Spain, tr. J. M. Cohen (1963), pp. 60 to 65.
Önceki: Tulum, Cozumel ve deniz ticaretiSonraki: Hernández de Córdoba