1502
Tulum, Cozumel ve deniz ticareti
Geç Postklasik dönemde ticaret kanoları Yucatán Yarımadası’nın kıyısını Honduras’tan Tabasco ve Campeche’ye kadar izler. Chontal Mayalarının ülkesindeki Xicalango, bütün Mezoamerika’dan tüccar çeker. Yucatán’ın tek büyük kakao üreticisi olan Chetumal eyaleti, Dulce Irmağı üzerindeki Nito limanının dörtte birini elinde tutar. Yucatán tuz, pamuklu kumaş ve bal gönderir, karşılığında kakao, obsidyen, yeşim ve bakır alır. Motagua ve Usumacinta ırmakları malları yaylalara kadar taşır.
Tulum’da Karayip Denizi’ne bakan yarların üstünde Rüzgâr Tanrısı Tapınağı (solda) ve Castillo (sağda), 2016Wikimedia Commons, Popo le Chien, CC BY-SA 3.0 (Tulum 2.jpg)
Belki de Zama adını taşıyan Tulum, 1200 dolaylarından itibaren Karayip Denizi’ne bakan bir yarın üstünde yer alır. Kenti kara tarafından 3 ile 5 m yüksekliğinde, 400 m uzunluğunda ve beş dar kapısı olan bir sur kapatır. Castillo’nun üstündeki küçük bir tapınak resifteki bir geçidi gösterir, kanolar da aşağıdaki küçük bir kumsala yanaşır. 1250 dolaylarından itibaren bir liman ve hac yeri olan Cozumel, tüccarları ve hacıları tanrıça Ixchel’in tapınağına çeker.
Chichen Itza’daki Savaşçılar Tapınağı’nın bir duvar resminde kıyı kasabası açıklarında kanolar, Ann Axtell Morris’in kopyası, 1931Wikimedia Commons, Ann Axtell Morris, CC0 (Maya mural of coastal town, Temple of the Warriors, Chichen Itza.jpg)
30 Temmuz 1502’de dördüncü seferindeki Kristof Kolomb, Bay Adaları’ndan Guanaja’ya varır. Tek bir ağaç gövdesinden oyulmuş, 2,5 m genişliğinde ve 25 kürekçinin çektiği bir kano batıdan gelir. Kardeşi Bartolomeo kanoya çıkar. Kanoda kakao, pamuklu kumaş, çanak çömlek, bakır baltalar ve çanlar, kenarlarına çakmaktaşı dizilmiş tahta kılıçlar vardır. İspanyollar istediklerini alır, yaşlı kaptanı da tercüman olarak alıkoyar. Yaygın görüşe göre kano Yucatán’dan gelir ve bu, Avrupalılarla Mayaların kayda geçen ilk karşılaşmasıdır. Bazı araştırmacılara göre ise mürettebat Honduras kıyısındandır.
Kaynaklar
- Inga Clendinnen, Ambivalent Conquests: Maya and Spaniard in Yucatan, 1517 to 1570 (2nd ed. 2003), pp. 3 to 4.
- Silvio A. Bedini (ed.), The Christopher Columbus Encyclopedia (2000), p. 724.
- Ferdinand Columbus, The Life of the Admiral Christopher Columbus by his Son Ferdinand.
Önceki: Iximche’de KaqchikellerSonraki: Aguilar ve Guerrero