MÖ 400 dolayı – MS 100
Yazı ve krallık
MÖ 400 dolayında Maya bölgesindeki hükümdarlar kendilerini ve işlerini gösteren oyma taş anıtlar, yani steller diker. Holmul yakınındaki K'o’da MÖ 350 – 300 yıllarından kalma bir mezar, alçak bölgenin bilinen ilk kralına ait olabilir.
Tikal’in kuzeydoğusundaki San Bartolo, kesin olarak Maya yazısı sayılan en eski yazıyı barındırır. Kısa bir metin taşıyan bir taş blok MÖ 300 dolayına tarihlenir, MÖ 300 – 200 yıllarından kalma boyalı parçalar 260 günlük takvimin 7 Geyik gününü verir. Bir piramidin tabanındaki bir odaya MÖ 100 dolayında yapılan duvar resimleri mısır tanrısını ve Maya yaratılış mitlerinden sahneleri gösterir. Sahnelerden biri bir kralın taç giymesidir.
San Bartolo’nun MÖ 100 dolayında yapılmış batı duvarı resminin Guatemala City’deki Miraflores müzesinde bulunan kopyasıWikimedia Commons, Konjiki1, CC0 (Mural de San Bartolo.jpg)
Dağlık bölgede, bugün Guatemala City’nin altında kalan Kaminaljuyu, güney Maya bölgesinin en büyük kentidir ve MÖ 400 ile MS 100 dolayları arasında en parlak dönemini yaşar. Mezoamerika’nın dört bir yanıyla obsidyen ticareti yapar, tarlalarını sulamak için kanallar açar. Tahtları ve stelleri bağlı tutsaklarla hükümdarları gösterir ve hiyeroglif yazılar taşır.
Kaminaljuyu’dan Anıt 65: her biri iki bağlı tutsağın arasında oturan üç hükümdar, Geç Preklasik dönemWikimedia Commons, Jonathan Kaplan, CC BY-SA 3.0 (Monument 65.jpg)
Büyük Okyanus yamacındaki Takalik Abaj 4 km²’yi aşan bir kente dönüşür. Olmek üslubundaki heykellerin yerini Uzun Sayım tarihleri taşıyan, hükümdarları gösteren Maya stelleri alır. Buradaki Stel 5 iki tarih verir, sonraki MS 126’dır. Chiapas’ta Tacaná volkanı yakınındaki Izapa, MÖ 850 ile 100 arasında en parlak dönemini yaşar ve tanrılarla mitlerden sahneler gösteren oyma steller diker. Bu üslup Takalik Abaj’a ve Kaminaljuyu’ya kadar uzanır.
Takalik Abaj’daki Stel 5, bir sütun Uzun Sayım tarihinin iki yanında iki hükümdar, sonraki tarih MS 126Wikimedia Commons, Simon Burchell, CC BY-SA 3.0 (Takalik Abaj Stela 5.JPG)
Kaynaklar
- William A. Saturno, David Stuart and Boris Beltrán, Early Maya Writing at San Bartolo, Guatemala, Science 311 (2006), pp. 1281 to 1283.
- Robert J. Sharer and Loa P. Traxler, The Ancient Maya (6th ed. 2006), pp. 182, 197, 232 to 248.
- Michael Love, Recent Research in the Southern Highlands and Pacific Coast of Mesoamerica, Journal of Archaeological Research 15 (2007), pp. 275 to 328.
Önceki: El MiradorSonraki: Preklasik kentlerin sonu