MS 599 – 612
Kaanul’un Palenque saldırıları
Scroll Serpent adıyla da bilinen Uneh Chan, MS 579’da Kaanul krallığının kralı olur. Doğudaki ittifakları sürdürür: Caracol’daki Stel 4 onu 583’ten önce Yajaw Te' K'inich II’nin bir törenini yönetirken gösterir, Calakmul’daki steller de 593’te yaptığı bir töreni kaydeder. Batı ovalarında da, belki buradan geçen ticaret yollarını denetlemek için, seferler düzenler.
Uneh Chan 23 Nisan 599’da, Palenque’nin 70 km doğusundaki Santa Elena’nın beyi olan müttefiki Lakam Chak ile birlikte B'aakal krallığının başkenti Palenque’ye saldırır. Kraliçe Yohl Ik'nal’i yenip kenti yağmalarlar. Palenque’deki hiyeroglifli basamaklar bu yenilgiyi kaydeder. Yohl Ik'nal hayatta kalır ve belki Kaanul kralına haraç ödeyerek birkaç yıl daha hüküm sürer.
Palenque’deki Saray ve kulesi, batıdan görünümWikimedia Commons, Bernard DUPONT, CC BY-SA 2.0 (The Palace with the Observation Tower, view from the western side - Palenque Maya Site, Feb 2020.jpg)
605’ten itibaren kral olan Ajen Yohl Mat bir ölçüde bağımsızlık kazanır. Uneh Chan 7 Nisan 611’de Palenque’yi ikinci kez yağmalar ve saldırıyı bizzat yönetir. Kraliyet ailesinin önde gelen üyelerinden ve belki ortak hükümdar olan Janaab Pakal Mart 612’de, Ajen Yohl Mat ise birkaç ay sonra ölür.
Palenque Sarayı’ndaki alçı bir kabartma, Ricardo Almendáriz’in Antonio del Río seferi için 1787’de yaptığı çizimWikimedia Commons, Ricardo Almendáriz, Public domain (PalenqueAc.jpg)
Janaab Pakal’in kızı Sak K'uk' 19 Ekim 612’de tahta çıkar ve oğlu hüküm sürecek yaşa gelene kadar tahtta kalır. Yazıtlar Tapınağı’nın panelleri 613’te törenlerin yapılmadığını kaydeder ve şöyle der: "Kutsal hanım kayboldu, kral kayboldu."
Kaynaklar
- Simon Martin and Nikolai Grube, Chronicle of the Maya Kings and Queens (2000), pp. 105 and 159 to 161.
- David Stuart and George Stuart, Palenque: Eternal City of the Maya (2008), pp. 140 to 146.
- Joel Skidmore, The Rulers of Palenque (5th ed. 2010), pp. 56 to 70.
Önceki: Caracol Tikal’i yeniyorSonraki: Palenque’de Pakal