1527 – 1528
Montejo’nun ilk seferi
V. Karl, Grijalva ve Cortés seferlerine katılmış olan Francisco de Montejo’yu 8 Aralık 1526’da Yucatán adelantadosu atar. Montejo Haziran 1527’de dört gemiyle İspanya’dan yola çıkar. Yanındakiler Sharer ve Traxler’e göre 400 kişi, Chamberlain’e göre mürettebat dışında 250 askerdir. Eylül sonunda Cozumel’e varır ve adanın beyi Aj Naum Pat onu barışla karşılar.
Cozumel’deki başlıca Maya yerleşimi San Gervasio’da Los Murciélagos yapısıWikimedia Commons, Puchku, CC BY-SA 3.0 (Los Murcielagos, San Gervasio.JPG)
Montejo Ekab kıyısında yarımadanın ilk İspanyol kasabası Salamanca de Xelha’yı kurar. Orada Alonso Dávila komutasında 40, Pole’de 20 adam bırakır. Yiyecek azalınca gemilerini yakar. 125 adamla kuzeye, Xamanha ve Belma üzerinden 5.000 evli bir kasaba olan Conil’e yürür ve orada iki ay kalır.
Yarımadanın doğu kıyısında Xel-Há’daki Maya kalıntılarıWikimedia Commons, Guillermo Isaac Huesca Solis, CC BY-SA 3.0 (Xelha.jpg)
1528 baharında Chauaca halkı kasabasını gece boşaltır, ertesi sabah İspanyollara saldırır ve yenilir. Tizimín’in 16 km kuzeyindeki Aké’de İspanyollar büyük bir muharebede 1.200’den fazla Maya öldürür ve çevredeki beyler boyun eğer. Montejo, Sisia ve Loche üzerinden 60 adamla Xelha’ya döner. Xelha’daki 40 kişiden 12’sini sağ bulur, Pole’deki karakolun ise tamamı öldürülmüştür.
Francisco de Montejo’nun arması ve imzası, Nobiliario de conquistadores de Indias, Madrid, 1892Wikimedia Commons, Comvaser, CC BY-SA 4.0 (Escudo de armas de Francisco de Montejo.jpg)
Santo Domingo’dan gelen bir erzak gemisi Montejo’yu güneye, Chetumal eyaletinin başkenti Chaktumal’a götürür. Burada gemi kazasından kurtulmuş denizci Gonzalo Guerrero İspanyollara geri dönmeyi reddeder. Montejo Honduras’taki Ulúa Irmağı’na kadar iner ve Dávila’nın koloniyi taşıdığı Xamanha’ya döner. 1528’in sonunda Yeni İspanya’ya gider.
Kaynaklar
- Robert J. Sharer and Loa P. Traxler, The Ancient Maya (6th ed. 2006), pp. 766 to 768.
- Inga Clendinnen, Ambivalent Conquests: Maya and Spaniard in Yucatan, 1517 – 1570 (2nd ed. 2003), pp. 20 to 21.
- Robert S. Chamberlain, The Conquest and Colonization of Yucatan, 1517 – 1550 (1948), pp. 31 to 38.
Önceki: Yardım ordusu ve teslimSonraki: Campeche ve Chichen Itza