MS 537 – 553
Kaanul krallığı
Kaanul hanedanı, bugünkü Quintana Roo’nun güneyindeki Dzibanche’den hüküm sürer. Kentin eski adı Kaanu'l “yılanlar yeri” anlamına gelir. Kralları k'uhul Kaanu'l ajaw, “Kaanu'l’un kutsal efendisi” unvanını taşır, amblem glifleri bir yılan başıdır. Bu glifin tarihli ilk kullanımı Dzibanche’deki MS 495 tarihli bir hiyeroglif merdivendedir, merdiven bağlı tutsakları kral I. Yuknoom Ch'een’in adıyla birlikte gösterir. El Resbalón’daki 529 tarihli bir yazıt bu kentin Kaanul egemenliğinde olduğunu gösterir.
Dzibanche’de Baykuş Tapınağı ile Karabatak Tapınağı, havadanWikimedia Commons, Lugares INAH, CC BY-SA 4.0 (Dzibanche Maya temples.jpg)
Dzibanche’deki Tutsaklar Yapısı’nın hiyeroglif merdiveninde adlarıyla birlikte bağlı tutsaklarWikimedia Commons, HJPD, CC BY 3.0 (Dzibanche Cautivos1.jpg)
6. yüzyılda Kaanul kralları Tikal’in çevresinde bir bağımlı ve müttefik kentler ağı kurar. 537’de Usumacinta kıyısındaki Yaxchilan, Kaanul kralı Tuun K'ab Hix’in bir vasalını tutsak alır. 546’da Tuun K'ab Hix, Tikal’in 42 km doğusundaki Naranjo’da Aj Wosal’ın tahta çıkışını yönetir ve kenti Tikal’in ittifakından koparır.
Kaanul krallarının yılan başı biçimindeki amblem glifi, Harri Kettunen’in çizimiWikimedia Commons, Harri Kettunen, CC BY-SA 4.0 (The Emblem Glyph of the Kanul dynasty at Calakmul.png)
Tikal’de Double Bird olarak da bilinen Wak Chan K'awiil, büyük olasılıkla bir sürgün döneminin ardından 27 Aralık 537’de tahta çıkar. 553’te Tikal’in 76 km güneydoğusundaki Caracol’da II. Yajaw Te' K'inich’in tahta çıkışını yönetir, bunu Caracol Sunağı 21 kaydeder. Caracol Erken Klasik dönemden beri Tikal’e bağlıdır. Yeni kral, 531’den beri tahtta olan babası I. K'an’ın yerine geçer.
Kaynaklar
- Simon Martin and Nikolai Grube, Chronicle of the Maya Kings and Queens (2000), pp. 103 to 104.
- Simon Martin, Caracol Altar 21 Revisited: More Data on Double Bird and Tikal’s Wars of the Mid-Sixth Century, PARI Journal 6 (2005).
- Francisco Estrada-Belli, The First Maya Civilization: Ritual and Power Before the Classic Period (2011), p. 16.
Önceki: Copán ve QuiriguáSonraki: Caracol Tikal’i yeniyor