Temmuz 1524 – Mayıs 1530
Santiago ve Kaqchikel ayaklanması
Mayıs 1524’ten itibaren Alvarado Pasifik ovasındaki Pipillere ve Xincalara karşı ve bugünkü El Salvador’daki Cuscatlán’da savaşır. 23 Temmuz’da Iximche’ye döner ve orada ilk İspanyol başkenti Santiago de los Caballeros de Guatemala’yı kurar. Bir anlatıma göre kuruluş Aziz Yakup bayramı olan 25 Temmuz’a, Kaqchikel yıllıklarına göre 27 Temmuz’a denk gelir. İspanyollar şehre Nahuatlca "ormanlık ülke" anlamına gelen Quauhtemallan’dan türeyen Guatemala adını verir, bu ad sonra ülkenin adı olur.
Tecpán’da Kaqchikel başkenti Iximche’nin kalıntılarıWikimedia Commons, chensiyuan, CC BY-SA 4.0 (Iximche guatemala 2009.JPG)
Alvarado çok geçmeden Kaqchikel krallarından altın ister: her biri 15 peso değerinde 1.000 altın yaprak. Bir Kaqchikel rahibi tanrıların İspanyolları yok edeceğini bildirir ve 28 Ağustos 1524’te Kaqchikeller şehirlerini bırakıp ormanlara ve tepelere çekilir. On gün sonra İspanyollar onlara savaş ilan eder. Kaqchikeller yollara sivri kazıklı çukurlar kazar, yıllıkları bu çukurlarda birçok İspanyolun ve atın öldüğünü kaydeder.
Guatemala yollarında içine kazık dikilmiş çukurlar, Quauhquechollanlı Nahua müttefiklerin 1530 dolayında yaptığı Lienzo de Quauhquechollan’dan bir ayrıntı, Casa de Alfeñique müzesi, PueblaWikimedia Commons, unknown artist, Public domain ((original) Lienzo de Quauhquechollan (~1530).png)
9 Şubat 1526’da on altı İspanyol asker kaçağı Ahpo Xahil’in sarayını yakar ve tapınakları yağmalar. Recinos kaçakların sayısını altmış olarak verir. Yakındaki Tecpán’da kurulan İspanyol kasabası sürekli saldırıya uğrar ve İspanyollar 1527’de başkentlerini bugünkü Ciudad Vieja’nın bulunduğu Almolonga vadisine taşır.
16. yüzyıldan Lienzo de Tlaxcala’nın 1892 baskısında, Iximche’nin Nahuatlca adı olan Quauhtemallan’da savaşan bir İspanyol atlı ve Tlaxcalalı savaşçılarWikimedia Commons, unknown artist, Public domain (Lienzo de Tlaxcala Iximche.gif)
9 Mayıs 1530’da en güçlü Kaqchikel boylarının iki kralı, savaştan bitkin düşmüş olarak tepelerden döner. Ertesi gün birçok soylu ve aileleriyle birlikte Ciudad Vieja’da teslim olurlar. Iximche halkı Tecpán’a, Sololá’ya ve Atitlán Gölü çevresindeki öbür kasabalara yerleştirilir.
Kaynaklar
- Linda Schele and Peter Mathews, The Code of Kings (1999), pp. 297 to 299.
- Adrián Recinos, Memorial de Sololá, Anales de los Kaqchikeles (1998), pp. 19, 101 to 104.
- Christopher H. Lutz, Santiago de Guatemala, 1541–1773 (1997), pp. 10, 258.
Önceki: Atitlán Gölü’nün Tz'utujilleriSonraki: Gonzalo de Alvarado Mamların üzerine yürür