1525
Itza krallığı ve Cortés
Itza krallığının başkenti, kuzey Guatemala’daki Petén Itzá Gölü’nde, bugün Flores’in bulunduğu adadaki Nojpetén kentidir. Kralları Aj Kan Ek' unvanını taşır. Itzalar Yukatek Mayacasının bir türünü konuşur. Sömürge dönemi belgelerine göre Yucatán’dan güneye gelmiş ve Nojpetén’i 15. yüzyılın ortasında, Mayapan’ın düşüşünden sonra kurmuşlardır.
Uzaydan Petén Itzá Gölü, güney kıyısının yanında bir zamanlar Nojpetén olan Flores adasıWikimedia Commons, NASA, Public domain (Lake Peten Itza NASA.jpg)
Itzaların rakibi Kowojlar doğudaki gölleri, Itzaların müttefiki Yalainler ise Belize’deki Tipuj’a doğru uzanan toprakları elinde tutar. Kuzeyde Kejacheler yaşar, onların ötesinde de başkenti Candelaria Irmağı üzerindeki Itzamkanac olan Chontal Maya ticaret devleti Acalan bulunur.
Itzaların doğusundaki Kowoj topraklarında, Yaxhá Gölü’ndeki Topoxté adasında Postklasik tapınaklarWikimedia Commons, Jorge Antonio Leoni de León, CC BY-SA 4.0 (Parque Yaxha Nakum Naranjo Sitio Topoxte 2015-01-21-06.JPG)
Ekim 1524’te Hernán Cortés, asi Cristóbal de Olid’e karşı karadan Honduras’a yürümek için Tenochtitlan’dan ayrılır. Yanına 93’ü atlı 140 İspanyol asker, 3.000 Meksikalı savaşçı ve tutsak Aztek hükümdarı Cuauhtémoc’u alır. Acalan’da 600 Chontal hamal tutar ve Cuauhtémoc’u astırır. 5 Mart 1525’te Acalan’dan ayrılır ve kasabaları Itzalara karşı surlarla çevrili Kejache topraklarını geçer.
Güney Campeche’de, Acalan’ın başkenti Itzamkanac’ın yeri olan El TigreWikimedia Commons, HJPD, CC BY 3.0 (ElTigre1.JPG)
13 Mart 1525’te ordu Petén Itzá Gölü’nün kuzey kıyısına ulaşır. Rahipler Aj Kan Ek'in önünde ayin yönetir, ordu gölün çevresini dolaşırken Cortés 20 askerle Nojpetén’e geçer. Ardında bir haç ve topal bir at bırakır, Itzalar atı bir tanrı olarak onurlandırır. Birkaç yüz adam Amatique Körfezi’ndeki Nito’ya ulaşır ve Cortés orada Olid’in çoktan başının kesildiğini öğrenir.
Kaynaklar
- Robert J. Sharer and Loa P. Traxler, The Ancient Maya (6th ed. 2006), pp. 761 to 762.
- Grant D. Jones, The Lowland Maya, from the Conquest to the Present, in The Cambridge History of the Native Peoples of the Americas, vol. 2, part 2 (2000), pp. 352 to 358.
- Prudence M. Rice and Don S. Rice, Introduction to the Kowoj and their Petén Neighbors, in Prudence M. Rice and Don S. Rice, eds., The Kowoj (2009), pp. 10 to 12.
Önceki: Landa ve Maní’deki auto-da-féSonraki: Nojpetén’de keşişler