MÖ 1000 – 700 dolayı
İlk köyler ve meydanlar
MÖ 1000 ile 800 dolayları arasında Tabasco’da, San Pedro Irmağı yakınında yaşayanlar Aguada Fénix’i yapar. Bu, 1.400 m uzunluğunda, 400 m genişliğinde ve 10 ile 15 m yüksekliğinde topraktan ve kilden bir platformdur. 3,2 ile 4,3 milyon m³ arasındaki hacmi Giza’daki Büyük Piramit’inkinden fazladır. Üzerinde ev ve hükümdar heykeli yoktur, ortasına yeşim baltalar gömülmüştür. Çanak çömleği Olmek işlerinden çok Maya alçak bölgesininkine benzer. MÖ 750 dolayında terk edilir.
Lidar görüntüsünde Aguada Fénix: MÖ 1000 – 800 dolayına ait platform ve çevresindeki yükseltilmiş yollar ile kanatlarWikimedia Commons, Takeshi Inomata, CC BY-SA 4.0 (Aguada Fénix 1.jpg)
Petén’de Pasión Irmağı kıyısındaki Seibal’e MÖ 900 dolayında yerleşilir. Burada bulunan, bir kan akıtma aletiyle birlikte haç biçiminde dizilmiş yeşim baltalardan oluşan adak, Olmek yurdundaki adaklara benzer ve parçalar büyük olasılıkla La Venta’da yapılmıştır. E Grupları Preklasik dönemde ortaya çıkar. Bir meydanın batı yanındaki piramit, doğu yanındaki üç küçük tapınağa bakar, gündönümlerinde ve ekinokslarda güneş bu tapınakların üzerinden doğar.
Adak için yapılmış Olmek yeşim baltaları, en büyüğüne bir Olmek doğaüstü varlığı kazınmış, Metropolitan Sanat MüzesiWikimedia Commons, Madman2001, CC BY 2.5 (Olmec celts from Met.jpg)
San Lorenzo MÖ 900 dolayında gerileyince La Venta MÖ 400 dolayına kadar Olmeklerin önde gelen merkezi olur. Büyük Piramidi 34 m yüksekliğindedir. Olmekler bir Mixe-Zoque dili konuşur ve Maya dilleri bu dilden birçok sözcük alır.
Tabasco’da La Venta’nın topraktan ve kilden yapılmış Büyük Piramidi’nin güney yüzüWikimedia Commons, Alfonsobouchot, Public domain (La Venta Pirámide cara sur.jpg)
Kuzey Belize’deki Cuello, avlular çevresinde toplanmış, alçak sıvalı platformlar üzerine kurulu, direk ve sazdan evlerin oluşturduğu bir köydür. MÖ 900 dolayından kalma buhar banyosu alçak bölgede bilinen en eskisidir. MÖ 900’den başlayarak ölüler çanak çömlekle gömülür, MÖ 800’den başlayarak dağlık bölgeden obsidyen gelir.
Kaynaklar
- Takeshi Inomata et al., Monumental architecture at Aguada Fénix and the rise of Maya civilization, Nature 582 (2020), pp. 530 to 533.
- Robert J. Sharer and Loa P. Traxler, The Ancient Maya (6th ed. 2006), pp. 202 to 203.
- Richard A. Diehl, The Olmecs: America’s First Civilization (2004), p. 9.
Önceki: Maya bölgesiSonraki: El Mirador