MS 832 – 1100 dolayı
Chichen Itza
Chichen Itza, kuzey Yucatán’ın kurak kireçtaşı ovasında, dört doğal cenotenin yanında yer alır. Kentin merkezinin yerleşim planı MS 750 ile 900 arasında biçimlenir. Burada bulunan en erken hiyeroglifli tarih 832’ye, Osario tapınağındaki en son tarih ise 998’e karşılık gelir. Kökeni tartışmalı bir Maya topluluğu olan Itzalar, bölgeye 800 dolayında gelmeye başlar.
Chichen Itza’da Kukulcán Tapınağı, El CastilloWikimedia Commons, Fcb981, CC BY-SA 3.0 (El Castillo Stitch 2008 Edit 1.jpg)
Chichen Itza 900 ile 1050 arasında yarımadanın kuzeyini ve ortasını denetleyen bir bölge başkenti olur. Kuzey kıyıdaki Isla Cerritos limanı aracılığıyla yarımadanın çevresindeki deniz ticaretine katılır, Orta Meksika’dan obsidyen, Orta Amerika’nın güneyinden altın getirir. Coba ve ona bağlı Yaxuna 10. yüzyılda gerilemeye başlar ve Chichen Itza’nın bu düşüşte payı olabilir.
İspanyolların El Castillo adını verdiği Kukulcán Tapınağı, her yüzünde bir merdiveni olan dokuz basamakla yaklaşık 30 m yükselir. 168’e 70 m boyutlarındaki Büyük Top Sahası, eski Mezoamerika’nın en büyüğüdür. Önünde oymalı sütun sıraları bulunan Savaşçılar Tapınağı, Orta Meksika’daki Toltek başkenti Tula’nın B Tapınağı’na benzer. Kutsal Cenote’de altın, yeşim ve çanak çömlek adakları ile kurban yaraları taşıyan insan kalıntıları bulunur.
Chichen Itza’nın Büyük Top Sahası, 2010Wikimedia Commons, Bjørn Christian Tørrissen, CC BY-SA 3.0 (Chichen-Itza-Ballcourt-Panorama-2010.jpg)
Chichen Itza 1100’e gelindiğinde bölge merkezi olma niteliğini yitirmiştir. Sömürge döneminde yazılmış bazı Maya tarih kitaplarına göre kenti Mayapanlı Hunac Ceel fetheder, ancak arkeoloji kentin gerilemesini Mayapan’ın yükselişinden önceye koyar.
Kaynaklar
- Rafael Cobos Palma, “Chichén Itzá: Settlement and Hegemony During the Terminal Classic Period”, in The Terminal Classic in the Maya Lowlands (2005), pp. 517 to 544.
- José Osorio León, “La presencia del Clásico Tardío en Chichen Itza (600–800/830 DC)”, XIX Simposio de Investigaciones Arqueológicas en Guatemala (2006), pp. 455 to 462.
- Robert J. Sharer and Loa P. Traxler, The Ancient Maya (6th ed. 2006), pp. 562 to 566.
Önceki: Uxmal ve Puuc kentleriSonraki: Mayapan