12 Mart 1519
Cortés Tabasco’ya varır
Filo Cozumel’den sonra Yucatán’ın kuzeyini dolaşır ve batı kıyısı boyunca Tabasco Irmağı’na iner. Cortés ırmağa, onu bulan kaptanın adıyla Grijalva adını verir. 12 Mart 1519’da gemiler ırmak ağzının açığında demirler ve Cortés, Grijalva’nın gördüğü büyük kenti aramak için adamlarını sandallarla ırmağın yukarısına götürür. Potonchán’a yarım fersah uzaklıktaki Punta de los Palmares’te karaya çıkarlar.
Tabasco’nun Centla ilçesinde, ağzına yakın Frontera’da Grijalva Irmağı, 2014Wikimedia Commons, Andycyca, CC BY-SA 4.0 (Rio Grijalva desde Centla 03.jpg)
Potonchán, Chontal Mayalarının Tabasco eyaletinin başkentidir. Ticareti Xicalango ve Acalan’dan Cozumel’e ve Honduras’taki Ulúa vadisine uzanan bir ırmak ve deniz limanıdır. Kent, bir yanı ırmak, öteki iki yanı bataklık olan alçak bir tepenin üzerindedir. Beyi Tabscoob bir önceki yıl Grijalva’yı barışçıl biçimde karşılamıştır, ama o zamandan beri Champotón, Chontalları İspanyollara karşı uyarmıştır.
Tabasco’daki Pantanos de Centla koruma alanında ırmak ve bataklıklar, 2008Wikimedia Commons, Alfonsobouchot, Public domain (Pantanos de Centla 2.JPG)
Bu kez kıyılardaki çalılıklar savaşçılarla doludur ve kanolardaki adamlar İspanyollara işaretlerle gitmelerini söyler. Cortés, Aguilar aracılığıyla barış için geldiğini bildirir, ardından sandallara arbaletçiler ve tüfekçiler yerleştirir. Cortés’in 500 kadar askeri ve birkaç topu vardır, atları ise hâlâ gemilerdedir. İspanyollar geceyi burunda geçirir ve üç asker karanlıkta kente giden yolu keşfe çıkar.
İspanyollar Tabasco önünde Chontallarla çarpışır, Meksika’nın fethi üzerine bir dizinin tablosu, 17. yüzyılın ikinci yarısıWikimedia Commons, unknown artist, Public domain (Entrance of Cortés La Conquista de Mexico (Tabasco city) Painting.jpg)
Kaynaklar
- Bernal Díaz del Castillo, The Conquest of New Spain, tr. J. M. Cohen (1963), p. 68.
- Cipriano Aurelio Cabrera Bernat, Viajeros en Tabasco: Textos (1987), pp. 41 to 42.
- Manuel Gil y Sáenz, Compendio histórico, geográfico y estadístico del Estado de Tabasco (2nd ed. 1979), pp. 75 to 80.
Önceki: Cortés Cozumel’deSonraki: Potonchán’ın alınışı