13 Mart 1519
Potonchán’ın alınışı
13 Mart sabahı papazlar Bartolomé de Olmedo ve Juan Díaz, Meksika anakarasındaki ilk ayini yönetir. Cortés, Alonso de Ávila’yı 100 askerle kente giden yola gönderir ve ilk atışları duyunca saldırmasını buyurur. Kalanları ise sandallarla ırmağın yukarısına götürür. Kentin önünde kraliyet noteri Diego de Godoy, Chontallardan İspanyolların karaya çıkmasına, su ve yiyecek almasına izin vermelerini ve İspanya kralına boyun eğmelerini isteyen bir buyruk okur. Yanıt bir savaş çığlığıdır.
Kanolardaki ve kıyıdaki savaşçılar öyle çok ok atar ki İspanyollar belden suyun içinde, çamura saplanmış hâlde kalır. Cortés çamurda bir ayakkabısını yitirir. İspanyollar tüfeklerini ateşler, kıyı yamacına tırmanır ve savunanları kalın kütüklerden yapılmış bir duvara kadar geri sürer, sonra duvarı yararlar. Ávila kentin arka yanından girer ve savunanlar ormana kaçar.
Tabasco’da ırmakta çarpışan İspanyol sandalları ve Chontal kanoları, Historia de la Marina Real Española’da bir gravür, Madrid, 1854Wikimedia Commons, unknown engraver, Public domain (A055a160 0514.jpg)
Cortés, salonlar ve üç tapınakla çevrili ana meydanda, büyük bir ceiba ağacına kılıcıyla üç kez vurarak toprakları kral adına sahiplenir. Ardından Pedro de Alvarado ile Francisco de Lugo’yu 100’er askerle iç kesimlere gönderir. Lugo Chontal birliklerine rastlar, Alvarado yardımına gelir ve ikisi birlikte onları püskürtür. Bir tutsak Chontalların saldırmaya hazırlandığını söyler ve Cortés atları gemilerden karaya çıkarttırır.
Kaynaklar
- Bernal Díaz del Castillo, The Conquest of New Spain, tr. J. M. Cohen (1963), pp. 68 to 71.
- Cipriano Aurelio Cabrera Bernat, Viajeros en Tabasco: Textos (1987), pp. 42 to 45.
- Manuel Gil y Sáenz, Compendio histórico, geográfico y estadístico del Estado de Tabasco (2nd ed. 1979), p. 80.
Önceki: Cortés Tabasco’ya varırSonraki: Ovadaki piyade