14 Mart 1519, sabah
Ovadaki piyade
14 Mart’ta Cortés orduyu Potonchán’dan çıkarır ve ovaların üzerinden, Alvarado ile Lugo’nun bir gün önce çarpıştığı, Potonchán’a bağlı Cintla kasabasına doğru ilerler. Arbaletler, tüfekler ve birkaç topla donanmış İspanyol piyadesi tek bir kütle hâlinde kalır. Cortés atlılarla birlikte ayrı ilerler.
Chontal ordusu savanda büyük tüy sorguçları, davulları ve borularıyla, yüzleri kırmızı, beyaz ve siyaha boyanmış olarak birlikler hâlinde onları karşılamaya gelir. Savaşçıların ellerinde büyük yaylar, mızraklar ve kalkanlar vardır ve bütün ovayı kaplarlar. Cortés ve Bernal Díaz onları sekiz eyaletten gelen 40.000 kişi olarak verir, tarihçi Ana Luisa Izquierdo ise 10.000 ile 13.000 arasında tahmin eder.
Chontallar İspanyol piyadesini her yandan kuşatır ve ilk saldırıları yetmişten fazla İspanyolu yaralar. İspanyollar bir saat kadar saflarını korur ve toplarını ve arbaletlerini kalabalık savaşçı kütlesine ateşler, ama onları geri çekilmeye zorlayamazlar.
Cortés Tabasco yerlileriyle çarpışır, Antonio de Solís’in Historia de la conquista de México adlı kitabında Ildefonso Vergaz’ın çizimine göre Juan Moreno Tejada’nın gravürü, Madrid, 1783Wikimedia Commons, Fondo Antiguo de la Biblioteca de la Universidad de Sevilla, CC BY 2.0 (Historia de la conquista de México (1783) "Pelea Cortes con los Indios de Tabasco y consigue de ellos una completa Victoria" (21719133954).jpg)
Kaynaklar
- Bernal Díaz del Castillo, The Conquest of New Spain, tr. J. M. Cohen (1963), pp. 74 to 76.
- Cipriano Aurelio Cabrera Bernat, Viajeros en Tabasco: Textos (1987), p. 111.
- Ana Luisa Izquierdo, Acalán y la Chontalpa en el siglo XVI: su geografía política (1997), p. 178.
Önceki: Potonchán’ın alınışıSonraki: Cortés’in atlıları