Nisan 1524
Atitlán Gölü’nün Tz'utujilleri
14 Nisan 1524’te beyler Belehe Qat ile Cahi Imox İspanyolları Kaqchikel başkenti Iximche’de karşılar. Recinos İspanyol kayıtlarına dayanarak varışı iki gün önceye tarihler. Kaqchikeller kalan K'iche'lere ve başkentleri Tecpan Atitlan Atitlán Gölü kıyısında olan komşuları Tz'utujillere karşı savaşçı verir. Kaqchikel beylerinin isteği üzerine Alvarado oraya iki Kaqchikel ulak gönderir, Tz'utujiller ikisini de öldürür.
Atitlán Gölü ile soldan sağa Atitlán, Tolimán ve San Pedro yanardağlarıWikimedia Commons, alq666, CC BY-SA 2.0 (Volcanoes at Lake Atitlan 2.jpg)
Alvarado varışından beş gün sonra 60 süvari, 150 İspanyol piyade ve Kaqchikel savaşçılarıyla Iximche’den ayrılır. Ordu zorlu bir günlük yürüyüşten sonra karşı koyan olmadan göle ulaşır ve Alvarado 30 atlıyla kıyı boyunca öne geçer. Halkın yaşadığı bir adanın karşısında Tz'utujil savaşçılarıyla karşılaşırlar, üzerlerine hücum edip onları dar bir geçit yoluna kadar kovalarlar. Atlılar atlarından iner ve savunanlar köprüleri yıkamadan adaya geçer. Ordunun geri kalanı yetişir ve 18 Nisan’da adayı ele geçirir. Sağ kalanlar yüzerek başka bir adaya kaçar. Kaqchikellerin gönderdiği 300 kano henüz gelmediği için İspanyollar peşlerine düşemez.
16. yüzyıldan Lienzo de Tlaxcala’nın 1892 baskısında, Tecpan Atitlan’da Tz'utujillere karşı bir İspanyol atlı ve Tlaxcalalı savaşçılarWikimedia Commons, unknown artist, Public domain (Lienzo de Tlaxcala Tecpan Atitlan.gif)
Ertesi gün ordu Tecpan Atitlan’a girer ve şehri boşalmış bulur. Alvarado yakalanan kasabalıları Tz'utujil beylerine gönderip boyun eğmelerini buyurur, beyler İspanya kralına bağlılık yemini eder. Alvarado’nun Iximche’ye dönüşünden üç gün sonra haraçla oraya gelirler.
Kaynaklar
- Linda Schele and Peter Mathews, The Code of Kings (1999), p. 297.
- Adrián Recinos, Pedro de Alvarado: conquistador de México y Guatemala (2nd ed. 1986), pp. 82 to 84.
- Pedro de Alvarado, letters to Cortés, 1524.
Önceki: Q'umarkaj’ın yakılışıSonraki: Santiago ve Kaqchikel ayaklanması