Kasım 1523 – Şubat 1524
Alvarado Guatemala’ya yürür
Tenochtitlan’ın 1521’de düşmesinin ardından Iximche’deki Kaqchikeller Hernán Cortés’e elçi gönderir. 1522’de Cortés’in Meksikalı müttefikleri Chiapas’taki Tuxpán’da Iximche’nin ve K'iche' başkenti Q'umarkaj’ın elçileriyle buluşur, iki krallık da İspanya kralına bağlılık bildirir. Çok geçmeden Cortés’in Soconusco’daki müttefikleri K'iche'lerin ve Kaqchikellerin kendilerine saldırdığını haber verir. Cortés, Pedro de Alvarado’yu 180 süvari, 300 piyade, arbaletler, tüfekler ve dört topla güneye gönderir.
Tomás Povedano’nun 1906’da yaptığı portrede zırhlı Pedro de Alvarado, Archivo General de Indias, SevillaWikimedia Commons, Tomás Povedano, Public domain (Pedro de Alvarado (Tomás Povedano).jpg)
Alvarado Kasım sonu ile Aralık 1523 arasında yaklaşık 200 Tlaxcalalı ve Cholulalı savaşçı ile 100 Mexica’yla Tenochtitlan’dan ayrılır ve yol boyunca yeni savaşçılar toplar. Tehuantepec Kıstağı’na varıldığında müttefikleri arasında Tlaxcala’dan 800, Huejotzingo’dan 400 ve Tepeaca’dan 1.600 savaşçı vardır. Sonra Zapotekler, Mixtekler ve Soconusco’daki Aztek garnizonunun Nahuaları da katılır. Soconusco, Alvarado’yu barışla karşılar ve İspanyol tacına bağlılık yemini eder.
16. yüzyıldan Lienzo de Tlaxcala’da bir İspanyol atlının yanında savaşan Tlaxcalalı savaşçılarWikimedia Commons, unknown artist, Public domain (Guerreros tlaxcaltecas junto a sus aliados españoles Lienzo de Tlaxcala. Siglo XVI.jpg)
Ordu, K'iche' krallığının sınırındaki Samalá Nehri’ne kadar Pasifik kıyısı boyunca karşı koyan olmadan ilerler. Bir K'iche' ordusu geçişi engelleyemez ve konkistadorlar nehrin ötesindeki yerleşimleri yağmalar. 8 Şubat 1524’te Meksikalı müttefiklerin Zapotitlán dediği Xetulul’e saldırıp kasabayı alırlar. K'iche' okçuları saldıranların çoğunu yaralar, ordu kasabanın pazar yerinde kamp kurar.
Alvarado seferi Cortés’e dört mektupla bildirir, bunların ikisi günümüze ulaşır. Bernal Díaz del Castillo, Tlaxcalalı müttefikler ve Kaqchikel yıllıkları da olayları kendi açılarından anlatır.
Bernal Díaz del Castillo’nun 1632’de Madrid’de basılan Historia verdadera de la conquista de la Nueva España adlı kitabının başlık sayfası, John Carter Brown KütüphanesiWikimedia Commons, Bernal Díaz del Castillo, Public domain (Bernal Diaz del Castillo Historia verdadera de la conquista de la Nueva España 1632.jpg)
Kaynaklar
- Robert J. Sharer and Loa P. Traxler, The Ancient Maya (6th ed. 2006), pp. 763 to 764.
- Laura E. Matthew, Memories of Conquest: Becoming Mexicano in Colonial Guatemala (2012), pp. 78 to 81.
- Adrián Recinos, Pedro de Alvarado: conquistador de México y Guatemala (2nd ed. 1986), pp. 62 to 65.
Önceki: Cortés’in atlılarıSonraki: Xelajú yolu