1419 – 1434
Araba kalesi
Husçu savaş arabası, yanlarında kalın tahtalar ve tekerleklerin arasında aşağıya sarkıtılmış, arkasındaki adamları koruyan bir tahta bulunan sağlam bir köylü arabasıdır. Her araba tekerleklerini bir sonraki arabaya bağlamak için bir zincir, yol açmak ya da hendek kazmak için kürek, balta ve çapa taşır. Mürettebatı 20 kişi kadardır: dört ile sekiz arasında arbaletçi, iki el topçusu, savaş döveni ya da mızrak taşıyan altı ile sekiz adam, iki pavez kalkanı taşıyıcısı ve iki sürücü.
Mürettebatı, el topları ve bir topuyla bir Husçu savaş arabası, yaklaşık 1437 tarihli bir savaş sanatı elyazmasındanWikimedia Commons, Johannes Wienner, Public domain (War Wagon - Manuscript on the Art of War.jpg)
Savaşta arabalar bir halka ya da dörtgen biçiminde zincirlenir, ordunun ardından gelenler de önüne bir hendek kazar. Atlılar halkayı yarıp geçemez, nişancılar da önce atları hedef alır. Çekler el topuna píšťala, yani düdük, hafif topa da houfnice der, İngilizcedeki pistol ve howitzer sözcükleri buradan gelir. Saldırı gücünü yitirince halkada boşluklar açılır, savaş dövenli adamlar ve sayıca az atlılar düşmanın yanlarına saldırır.
Konrad Kyeser’in Bellifortis’inde bir destekten ateşlenen el topu, 1405 dolayıWikimedia Commons, Konrad Kyeser, Public domain (Hand-cannon-being-fired-from-a-stand-belli-fortis-manuscript-by-konrad-kyeser-1400.jpg)
Žižka Nekmíř’de yedi, Sudoměř’de on iki araba kullanır, sonraki yılların sahra orduları ise yüzlerce arabayla sefere çıkar. Arabalar kısa sürede bir kaleye dönüşebilen dört kola kadar düzende yürür, 1421’de Kutná Hora’da araba kalesi ilerlerken ateş eder. Žižka’nın 1423 tarihli askerî yönetmeliği yürüyüşün ve ordugâhın kurallarını koyar: her asker kendi sancağı altında kalır, ganimet paylaştırılmak üzere tek bir yığında toplanır, kavga, kumar ve sarhoşluk cezalandırılır.
Bir Husçu araba kalesi, 15. yüzyıldan bir taslakWikimedia Commons, unknown author, Public domain (Wagenburg.jpg)
Kaynaklar
- Jan Durdík, Husitské vojenství (1953).
- Stephen Turnbull, The Hussite Wars 1419–36 (2004).
- Žižka’s military ordinance of 1423, in a copy of the 16th century.
Önceki: Sudoměř’de gün batımıSonraki: Sigismund’un haçlı seferi, 1420