y. 1360–1409
Trocnovlu Jan Žižka, y. 1360–1409
Jan Žižka, Güney Bohemya’da Budweis (České Budějovice) yakınındaki Trocnov’da küçük bir mülkü olan ve armasında bir kerevit taşıyan alt düzey bir soylu aileden gelir. Ona dair ilk kayıt, 3 Nisan 1378’de Český Krumlov’da yazılan ve tanık olarak “Johannes dictus Zizka de Trocnov” adını veren bir belgedir, tarihçiler de buna dayanarak doğumunu 1360 dolayına tarihler. 1378 ile 1384 arasındaki belgeler onu borçlu ve toprak satarken gösterir, sattığı topraklar arasında eşi Kateřina’nın çeyizi de vardır. 1910’da Čáslav’da bulunan ve büyük olasılıkla ona ait olan bir kafatası, sol gözünü on ile on iki yaşları arasında bir kesici silahla yitirdiğini gösterir.
Trocnov’daki Žižka anıtı, Josef Malejovský, 1960Wikimedia Commons, Karelj, Public domain (Trocnov Žižka 1.jpg)
1409’dan önceki yıllarda Žižka, Güney Bohemya’nın en büyük senyörü Rožmberkli Henrik ve kraliyet şehri Budweis ile silahlı bir husumet içindedir. Rožmberk mahkeme kitabındaki itiraflar onu, Matěj Vůdce’nin başında olduğu bir çetenin üyesi olarak anar. Çete tüccarları soyar, yağmayı Avusturya’da satar ve Rožmberklerin Nové Hrady ve Třeboň kasabalarını başka senyörler adına ele geçirmeyi planlar. Žižka, Henrik’in adamlarından en az birini öldürür.
Vltava kıyısındaki Český Krumlov kalesi, Rožmberk senyörlerinin merkeziWikimedia Commons, Jakub Hałun, CC BY 4.0 (Český Krumlov Castle, Czechia, 20250504 1248 8849.jpg)
Matěj Vůdce 1409’da yakalanır, işkenceyle sorgulanır ve asılır. Kral Wenceslas 25 Nisan 1409’da Žebrák kalesinde Budweis’ın Žižka ile barışmasına izin verir. 27 Temmuz’da da “sevgili ve sadık” Žižka denen Jan’ı şehre ve taca karşı işlediği bütün suçlar için affeder.
Kaynaklar
- Frederick G. Heymann, John Žižka and the Hussite Revolution (1955).
- Petr Čornej, Jan Žižka: Život a doba husitského válečníka (2019).
- František Šmahel, Die Hussitische Revolution (2002), vol. 2.
Önceki: Prag ve Kutná HoraSonraki: Grunwald ve kralın sarayı, 1410–1419