Otwarta Księga Historii

Atatürk i Republika Turecka

1881–1914: Droga oficera

1881Narodziny w Salonikach 1896–1899Wojskowe liceum w Bitoli 1899–1905Akademia Wojskowa i Akademia Sztabu Generalnego w Stambule 1905–1907Damaszek i pierwsze tajne stowarzyszenie lipiec 1908 – kwiecień 1909Rewolucja 1908 r. i Armia Działania grudzień 1911 – październik 1912Tobruk i Derna listopad 1912 – lipiec 1913Wojny bałkańskie, Gallipoli i Edirne październik 1913 – styczeń 1915Attaché wojskowy w Sofii

1915–1918: Wielka wojna

25 kwietnia 1915 r.Zatoczka Anzac: lądowanie na Gallipoli 25 kwietnia 1915 r., świtZatoczka Anzac: lądowanie o świcie 25 kwietnia 1915 r., ranoZatoczka Anzac: 57 Pułk 25 kwietnia 1915 r., popołudnie i wieczórZatoczka Anzac: kontratak 6–10 sierpnia 1915 r.Suvla i Chunuk Bair 6–8 sierpnia 1915 r.Suvla: ofensywa sierpniowa 9 sierpnia 1915 r.Suvla: natarcie o świcie 10 sierpnia 1915 r.Chunuk Bair: kontratak sierpień 1916Muş i Bitlis, front kaukaski lipiec 1917 – lipiec 19187 Armia i podróż do Niemiec wrzesień–październik 1918Front syryjski i odwrót do Aleppo 30 października – 13 listopada 1918 r.Rozejm w Mudros i flota aliancka w Stambule

1919–1923: Wojna o niepodległość

1919

Maj

15–19 maja 1919 r.Okupacja i lądowanie w Samsunie

22 czerwca – 11 września 1919 r.Amasya, Erzurum, Sivas

1920

27 grudnia 1919 – 23 kwietnia 1920 r.Ankara i Wielkie Zgromadzenie Narodowe czerwiec–sierpień 1920Grecka ofensywa letnia 10 sierpnia 1920 r.Traktat z Sèvres wrzesień–grudzień 1920Front wschodni i traktat w Aleksandropolu

1921

styczeń–kwiecień 1921Pierwsza i druga bitwa pod İnönü 9–11 stycznia 1921 r.İnönü: pierwsza bitwa 23 marca – 1 kwietnia 1921 r.İnönü: Metristepe

Sakarya

10 lipca – 5 sierpnia 1921 r.Kütahya i Eskişehir, odwrót nad Sakaryę lipiec 1921Kütahya: grecka ofensywa letnia 16–25 lipca 1921 r.Eskişehir: odwrót nad Sakaryę 23 sierpnia – 13 września 1921 r.Bitwa nad Sakaryą 10–25 sierpnia 1921 r.Sakarya: marsz w obejście skrzydła 26 sierpnia – 2 września 1921 r.Sakarya: szturm na wzgórza 8–13 września 1921 r.Sakarya: kontratak 19 września 1921 r.Marszałek i Gazi

20 października 1921 r.Układ z Francją w Ankarze

1922

Wielka ofensywa

czerwiec–sierpień 1922Rok przygotowań 26–27 sierpnia 1922 r.Kocatepe i przełamanie pod Afyonem 26 sierpnia 1922 r.Wielka ofensywa: nawała artyleryjska o świcie 27 sierpnia 1922 r.Wielka ofensywa: przełamanie pod Erkmentepe 27–28 sierpnia 1922 r.Wielka ofensywa: dwie greckie grupy 29 sierpnia 1922 r.Wielka ofensywa: pierścień wokół Trikupisa 30 sierpnia 1922 r.Dumlupınar, bitwa naczelnego wodza 30 sierpnia 1922 r.Dumlupınar: bitwa pod Alıörenem 31 sierpnia – 2 września 1922 r.Dumlupınar: kapitulacja grupy Trikupisa 1–18 września 1922 r.Pościg do Izmiru

11 października 1922 r.Rozejm w Mudanyi 1 listopada 1922 r.Zniesienie sułtanatu

1923

24 lipca 1923 r.Traktat w Lozannie 13–29 października 1923 r.Ankara stolicą, proklamacja republiki

1923–1939: Epilog

1923–1938Reformy i koniec życia 1936–1939Hatay dołącza do Turcji

listopad 1912 – lipiec 1913

Wojny bałkańskie, Gallipoli i Edirne

W pierwszej wojnie bałkańskiej, która wybucha w październiku 1912 r., państwa bałkańskie zajmują prawie całą osmańską Europę. W listopadzie Saloniki przechodzą w ręce Grecji.

Mustafa Kemal jest szefem wydziału operacyjnego korpusu, który pod Bolayırem osłania przesmyk półwyspu Gallipoli i lądowe podejście do Dardaneli. Natarcie korpusu pod Bolayırem 8 lutego 1913 r. kończy się niepowodzeniem. W marcu Edirne poddaje się wojskom bułgarskim i serbskim. Wojska osmańskie odbijają je w lipcu 1913 r., w czasie drugiej wojny bałkańskiej.

Źródła

Andrew Mango, Atatürk (1999).

Wstecz: Tobruk i Derna Dalej: Attaché wojskowy w Sofii